Multimedia

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 0 użytkowników i 32 gości.

Nikos Tamvaklis: Czy Syriza stanie się nowym PASOKiem

SYRIZA i jej lider - Alexis Tsipras

Czy SYRIZA może stać się drugim PASOK-iem?

Niespodziewane wyrośnięcie Syrizy[1], w dwóch ostatnich wyborach w Grecji, na drugą największą partię, oraz wizja Alexisa Tsiprasa jako kolejnego premiera, sprowokowała wielu ludzi do mniemania, że Syriza zajmuje aktualnie pozycję dzierżoną przez PASOK[2] przez blisko czterdzieści lat.

Wielu widzi Tsiprasa w roli przywódcy, niegdyś wypełnianej przez Andreasa Papandreou, roli przełomowej dla okresu po upadku wojskowej dyktatury z lat 1967-74. Zgodnie z obecnie panującą nomenklaturą, na większości greckiej lewicy(włącznie z SYRIZĄ), mamy teraz doczynienia z konsolidacją nowego systemu "dwu-partyjnego"[3], mianowicie z duopolem partii roszczących sobie prawo do władzy, ponad klasowymi różnicami i poza stosunkiem sił klasowych. Lecz jesli w przeszłości termin "system dwu-partyjny" zaciemniał poprawne intepretowanie sytuacji politycznej, dzisiaj ten sam termin nie tylko zaciemnia aktualną rzeczywistość polityczną, ale maskuje powagę tragicznej sytuacji socjalnej i bieżący polityczny pat. Z pewnością zewnętrzne podobieństwa pomiędzy partią SYRIZA po ostatnich wyborach i PASOKiem z lat 1974-1981 są oczywiste. Istotnym pytaniem jest czy te widoczne podobieństwa korespondują ze znaczną zbieżnością pomiędzy tymi partiami i ponadto czy określają z góry jej społeczny i polityczny rozwój w najbliższej przyszłości.

Powstanie i integracja PASOK-u

Partia Pasok w latach 1974-1981, zjednoczyła się wokół warstw ludowych, szczególnie tych którzy wciąż byli pod silnym wpływem tradycji i wspomnień wielkiego narodowo-wyzwoleńczego ruchu (EAM 1940-44)[4] z jego silnym odniesieniem do socjalizmu. "Realny socjalizm" stracił swój atrakcyjny żar rewolucji i społecznego odrodzenia, ale jego ciągłe istnienie wciąż potwierdzało możliwość działania post-kapitalistycznej gospodarki z scentralizowanym planowaniem. Związek warstw ludowych z Pasok-iem w latach 1974-81 wzrastał stopniowo w jednostajnych krokach równolegle do budowy partyjnych struktur. Członkowie partii byli aktywni w ruchach społecznych zwykłych robotników, nie tylko w drobmnomieszczańskich warstwach roników małorolnych i rzemieślników, którzy niezaprzeczalnie uformowali partyjny kręgosłup. Po upadku dyktatury aktywiści partyjni działali również w ruchu robotniczym, który powstawał w fabrykach, wiejskich spółdzielniach i w gminach. Termin samo-organizacja został po raz pierwszy użyty przez Andreasa Papandreou by oznaczyć gwałtowny i w dużej mierze spontaniczny rozwój lokalnych struktur partyjnych w kraju.

PASOK wprowadziła radykalny program, który uwzględniał stworzenie tzw. 'welfare state'( publiczna i darmowa edukacja, publiczny system opieki zdrowotnej) i obiecała wyjście Grecji z NATO i EEC. Przed swoim dojściem do władzy kultywowała i prezentowała tępo-nacjonalistyczny anty-imperializm. PASOK maszerował do wyborów z 18 Października 1981 roku z demagogicznym sloganem, który odzwierciedlał popularne oczekiwania: "Socjalizm 18 Października". Bez wątpienia, w dniu swojego wejśćia do rządu, kierownictwo PASOK-u natychmiast zapomniało o socjaliźmie i o jakiemukolwiek wyjściu z NATO i EEC. Radykalny program "trzeciej drogi" do socjalizmu ustąpił miejsca kierowaniu i modernizowaniu burżuazyjnego państwa. Ewentualne reformy były zasadniczo zgodne z potrzebami greckiego kapitalizmu. Partyjne struktury uległy szybkiej integracji z państwową biurokracją, podczas gdy jednocześnie prowadzono długą wewnętrzną walkę partyjną by zneutralizować, zmarginalizować , odseparować i ustawić w szeregu robotnicze doły. Radykalne mniejszości, które dołączyły do partii
od jej założenia, były albo administracyjnie wydalone, albo w pełni przyłączyły się do biurokratycznego aparatu.

W krytycznym momencie, Andreas Papandreou, jako potężna i charyzmatyczna osoba, pokazał, że może bezpośrednio odnosić się do odczuć i pragnień szerokich warstw i kultywować, lub ożywić ich iluzje bezbolesnej, parlamentarnej 'trzeciej drogi' do socjalizmu. Naturalnie globalny kapitalizm, od lat 80`, wstępując w dłiugą falę recesji, rozpoczął swoją wielką ofensywę przeciw zdobyczom ruchu robotniczego. Poprowadził ją neoliberalizm Reagana i Thatcher. Grecki kapitalizm, wszakże, wydawał się mieć zdolność do pewnych ustępstw na rzecz 'welfare state'. To taka taktyka stała poniekąd, conajmniej w sprzeczności z ówczesną polityką światowego kapitalizmu.

Wzrost wyborczy i przemiana Syrizy.

Po wyborach w roku 2012, SYRIZA, także jednoczyła większość klasy robotniczej, która wciąż odnosiła się, w raczej ogólny i abstrakcyjny sposób, do ideologicznej tradycji lewicy. Z pewnością po upadku "realnego socjalizmu", ponad dwie dekady dominacji neoliberalizmu rozprzestrzenily zamieszanie i dezorientację wśród klasy robotniczej i warstw ludowych. Lecz SYRIZA(i wcześniej SYNASPISMOS) nigdy nie spróbowały pogodzić się z tą sytuacją, wraz z jasnym i uczciwym samokrytycyzmem nad zastrzeżeniami i stosunkiem historycznego przywództwa KKE-interior[5] i SYN do biurokracji 'realnego socjalizmu'. Co więcej, generalna ideologiczna słabość i organizacyjny upadek Lewicy, otworzył drogę wzrastającym tendecjom ksenofobicznym i rasistowskim wewnątrz greckiego społeczeństwa i ostatecznie, pozwoliły w warunkach ostrego kryzysu ekonomicznego na powstanie skrajnie prawicowych i neonazistowskich partii.

Mobilizacja robotników do SYRIZY, miała miejsce w większości na arenie parlamentarnej. Nie był to efekt rozwoju partyjnych struktur i aktywności członków partii w ruchu robotniczym, ani pochodna nowego ruchu oporu ludowych zgromadzeń i ludowo-lokalnej samoorganizacji. Obecność SYRIZY w mobilizacjach mas, pozostaje bez entuzjazmu, jest ograniczona i związana ze wzrostem w parlamentarnych wyborach. Kampanie wyborcze SYRIZY polegają zdecydowanie bardziej na 'kontakcie' z warstwami ludowymi poprzez media i marketingowe slogany, a zdecydowanie mniej na bezpośrednim kontakcie i aktywacji potencjalnej bazy społecznej. Wystąpienia publiczne Tsiprasa kierują się coraz bardziej ku lepszemu zarządzaniu burżuazyjnym państwem i kapitalistyczną ekonomią. Co więcej Tsipras(tak jak młody Papandreou) próbuje wznieść się ponad partyjny aparat i bezpośrednio artykułować popularne odczucia i nadzieje na bezbolesną, parlamentarną drogę wyjścia z kryzysowego koszmaru – wewnątrz unijnych instytucji. Wartswy ludowe niechętnie i bez entuzjazmu jednoczą się wokół SYRIZY, ponieważ wyczuwają zarówno powagę sytuacji jak i utopijny charakter tanich obietnic.

Ważna część kadr partyjnych SYNASPISMOS-a już włączyła się w państwowy aparat biurokratyczny. Program wyborczy SYRIZY pozostaje rygorystycznie zgodny z podbudową zarządzania burżuazyjnym państwem. Legendarna deklaracja "renegocjowania długu" w ramach instytucji unijnych jest wątpliwej wiarygodności i jest ogranicza się do uratowania resztek tzw. welfare state. I raczej ogólnikowej 'produktywnej rekonstrukcji' kapitalistycznej ekonomii. Perspektywa socjalizmu z gospodarką planową, nacjonalizacją banków i wielkich przedsiębiorstw, jako jedynej alternatywy dla kryzysu kapitalizmu nie była zbytnio poruszana w przed wyborczym okresie a jeszcze mniej w postwyborczych proklamacjach. Słowo 'socjalizm' zostało wykreślone, widocznie na zawsze, ze słownika Tsiprasa.

Co gorsze, wraz z gwałtownym wzrostem Złotego Świtu(GD) SYRIZA, ogranicza się do obrony instytucji zbankrutowanej burżuazyjnej demokracji. To demokracja, która tonie w złej reputacji, zanurza się w skandalach, które odzwierciedlają wzajemne oskarżenia spanikowanych kapitalistycznych polityków. W tej samej chwili gdy socjalistyczna perspektywa powinna postępowac przeciwko zbankrutowanemu reżimowi, SYRIZA, zostawia przestrzeń dla krzyczącej demagogii gangu Złotego Świtu. W tej samej chwili w której SYRIZA powinna zdecydowanie przeciwstawić się wraz z zmobilizowanymi masami faszystowskiemu terrorowi na ulicach i w sąsiedztwach, ucieka się do wzywania burżuzayjnej legalności i polegania na policjantach – którzy są mocno zinfiltrowani i skorodowani faszyzmem. Ponadto, pierwsza próba integracji i eliminacji radykalnych 'elementów' SYRIZY, rozpoczęła się znacznie wcześniej wraz z wnioskiem kierownictwa SYN o ustanowienie jednego kierownictwa w partyjnym aparacie w wrześniu ubiegłego roku. Ta przemiana ma uwiarygodnić partię w oczach klasy rządzącej.

Z pewnością, szansa przejęcia władzy w europejskim kraju pokroju Grecji, przez jedną z tradycyjnie lewicowych partii jak SYRIZA po raz pierwszy od dekad, zalarmowała europejskich rządzących. Nie ze względu na zagrożenie prezentowane przez SYRIZĘ , lecz ze względu na o gólną niestabilność i niekontrolowane przedsięwzięcia, które mogą się rozwijać gdy szerokie warstwy spostrzegą taki lewicowy rząd jako własne zwycięstwo i z powodu reakcji łańcuchowej, mogącej objąć inne europejskie kraje. Oni bardzo dobrze wiedzą, żę warunki kryzysu ekonomicznego stworzyły społeczną beczkę prochu, która może lada moment eksplodować, nie zważając na pragnienia, plany i obrachunek lewicowo-reformistycznego przywództwa.

Z drugiej jednak strony, większość europejskiej radykalnej lewicy wydaje się być zahipnotyzowana perspektywą wyborczego sukcesu SYRIZY. Większość europejskich lewicowych partii pochopnie udzieliła bezwarunkowego poparcia przywództwu SYN, bez większego zrozumienia związku sił klasowych w greckim społeczeństwie, jego odbicia na scenie politycznej i prawdziwej historii partii SYN. Z pewnością pragnienie zwycięstwa w Europie, po blisko trzech dekadach ciągłego niepowodzenia, jest w pełni zrozumiale i usprawiedliwione. Lecz, substytuowanie czyichś życzeń co do rzeczywistości w aktualnych warunkach jest niebezpieczne. Jeszcze gorsze jest niesprawiedliwe charakteryzowanie i atakowanie sił starających się ugruntować konsekwentną anty-kapitalistyczną i komunistyczną lewicę w tych trudnych okolicznościach.

Jest to tłumaczenie artykułu opublikowane w SPARTAKOS , przeglądzie OKDE-SPARTAKOS, greckiej sekcji 4 Miedzynarodówki. Autor jest działaczem OKDE-SPARTAKOS

Przypisy:

[1]SYRIZA- Koalicja Radykalnej Lewicy - Zjednoczony Front Socjalny jest radykalnie lewicową partią polityczną, pierwotnie założoną przed wyborami w roku 2004, jako koalicja partii SYNASPISMOS z szerokim wachlarzem malutkich radykalnie lewicowych grup politycznych i niezależnych polityków. W ogólnych wyborach w roku 2004 koalicja otrzymała 3,3% głosów. W wyborach z 17 Czerwca 2012 roku SYRIZA uzyskała 27% i została drugą co do wielkości największą partią w Grecji zaraz po Nowej Demokracji, i jest obecnie główną partią opozycyjną.

[2] PASOK- Panhelleński Ruch Socjalistyczny, jest główną partią centro-lewicową historycznie jedna z dwóch głównych partii w Grecji(drugą jest prawicowa Nowa Demokracja). Została założona przez Andreasa Papandreou po upadku dyktatury w roku 1974. W 1981 PASOK została pierwszą grecką partią socjaldemokratyczną która zdobyła większość w Parlamencie.

[3] Po grecku termin ten oznacza:“Dikommatismos”, “bipartisanship” , analogia do systemu dwu-partyjnego panującego w USA.

[4] EAM: Narodowy Front Wyzwolenia był głównym ruchem greckiemu ruchu oporu podczas okupacji ze strony Osi podczas 2 Wojny Światowej. Jego główną siłą napedową była Grecka Partia komunistyczna(KKE). EAM stał się masowym społecznym ruchem i ustanowił swój własny rząd, na terenach które zdążył oswbodzić do wiosny 1944 roku. Ruch był u swojego szczytu po Wyzwoleniu latem 1944 roku, kiedy kontrolował większość terenu kraju a przed ucierpieniem ze względu na katastrofalne wojskowe i polityczne porażki po serii tragicznych pomyłek popełnionych przez stalinowskie kierownictwo.

[5] KKE -Interior: Komunistyczna Partia Grecji – Wewnętrzna została uformowana po głównym rozłamie wewnątrz komunistycznej Partii Grecji w 1968 roku. KKE- Interior istotnie zerwała powiązanie z podporządkowaniem kierownictwu Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, jakie reprezentowała KKE. Później zawiązała więź z takimi partiami jak Włoska Partia Komunistyczna(PCI) i Rumuńska Komunistyczna Partia Nicolae Ceauşescu, przybierając eurokomunistyczną wizję. Partia obstawała, także za 'odnową lewicy' i objęła koncept "socjalizmu z ludzką twarzą". KKE -interior została rozwiązana kilka miesięcy po 4 Kongresie w 1986 roku, dzieląc się na dwie nowe partie: lewicową "Grecką Partię Komunistyczną(Wewnętrzną) – Odnowa Lewicy" oraz prawicową "Grecka Lewica", przodka dzisiejszej SYN.

Społeczność

Towarzysz Lenin oczyszcza ziemię ze śmieci