Multimedia

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 2 użytkowników i 33 gości.

Krzysztof Wójcicki: Bawarska Republika Rad

Bawarska Republika Rad - flaga.png

13 kwietnia obchodzimy 91. rocznicę powołania Bawarskiej Republiki Rad. Bawaria była trzecim miejscem po Rosji i Węgrzech, gdzie w wyniku rewolucji socjalistycznej obalono kapitalizm i panowanie burżuazji, gdzie w systemie dyktatury proletariatu władza spoczęła w rękach klasy robotniczej
 
 
Sytuacja w Niemczech w 1919 roku
 
Szczególne znaczenie dla losów powojennej Europy miał rozwój sytuacji wewnętrznej w Niemczech. W końcowej fazie czteroletniej wojny kraj stał na granicy ruiny gospodarczej, wyniszczony działaniami militarnymi. Spadek produkcji rolniczej doprowadził do poważnego kryzysu żywnościowego. Dotkliwie rosło bezrobocie.
Róża Luksemburg przemawia na wiecu
Do kraju powracały z frontów I wojny światowej miliony żołnierzy. W całym kraju m.in. w Dusseldorfie, Bremie, Hamburgu, Berlinie robotnicy i żołnierze organizowali się w rady.

 Pod koniec roku 1918 w kraju wybuchła rewolucja, która doprowadziła do obalenia cesarstwa. Władzę przejęli socjaldemokraci z SPD. Jednocześnie działacze rewolucyjnej awangardy niemieckiego proletariatu, działający dotąd w antywojennym Związku Spartakusa m.in. Róża Luksemburg i Karl Liebknecht zdecydowali o powołaniu Komunistycznej Partii Niemiec i walce o rewolucję proletariacką i obalenie kapitalizmu.
 
 
Ostatecznie Luksemburg i Liebknecht zostali zamordowani przez  bojówki Freikorpsu, a rewolucja utopiona we krwi przez socjaldemokratów.
 
Mimo to proletariat niemiecki stanowił poważną siłę, której wciąż obawiały się klasy eksploatatorskie, czemu dały swój wyraz w uchwalonej w 1919 roku konstytucji Niemiec, zwanych odtąd Republiką Weimarską.
 
Mimo pozornego „demokratyzmu”, zapewnienia wolnych, pięcioprzymiotnikowych wyborów do parlamentu (Reichstagu) i na prezydenta Rzeszy, konstytucja ta posiadała przepisy mogące zniweczyć wszelkie prawa demokratyczne. Prezydent mógł np. zawieszać na czas nieograniczony swobody obywatelskie i wydawać dekrety równoważne z ustawami.
 
 
Bawarska Republika Radziecka
 
 12 stycznia 1919 roku w Bawarii odbyły się wybory, zbojkotowane przez liczących na rychłą rewolucję komunistów, wygrane przez SPD. Posłowie SPD zmusili do dymisji popularnego działacza Zjednoczonej Socjalistycznej Partii Niemiec (USPD), przeciwnika hegemonii pruskiej Kurta Eisnera, lecz tuż przed tym, 21 lutego 1919 został on zamordowany przez znanego antysemitę hrabiego Antona Arco-Valleya,  członka skrajnie prawicowego „Towarzystwa Thule”.  To wydarzenie wywołało w Bawarii wybuch strajku generalnego - wtedy też komuniści, razem z anarchistami wysunęli hasło - Cała władza w ręce rad !
 
 
Sytuacja w Bawarii stawała się coraz bardziej napięta, tarcia między wybranym w wyborach powszechnych, acz zbojkotowanych przez komunistów,  „demokratycznym” rządem SPD-owskim a radami mającymi oparcie w klasie robotniczej stawały się coraz bardziej zacięte.
 
Analogicznie jak między lutym a październikiem 1917 w Rosji, w Bawarii przez krótki okres istniała dwuwładza – istniała zarówno władza rad jak i  „oficjalny” rząd burżuazyjny. 4 marca Kongres Rad nie uznał rządu koalicyjnego SPD i liberałów.
 
Republika rad, czy parlamentaryzm – przed Bawarią stały dwie niedające się z sobą pogodzić drogi – droga burżuazyjnego parlamentaryzmu i utrzymania kapitalistycznych stosunków własności albo droga rewolucji, całkowitej władzy rad, demokracji bezpośredniej poprzez dyktaturę proletariatu i wywłaszczenia obszarników i kapitalistów.  Na to nie mogły zgodzić się środowiska SPD-owskie, które za swoją taktykę przyjęły ugodę z wielkim kapitałem. Dowodem tego była umowa Stinnes-Legien zawarta, w listopadzie 1918  r. w Berlinie, pomiędzy liderem oficjalnych związków zawodowych a przemysłowcami Carlem Friedrichem von Siemensem i Hugo Stinnesem. Gwarantowała ona ośmiogodzinny dzień pracy i liczne ustępstwa socjalne, powstanie Komitetu Arbitrażowego w celu łagodzenia konfliktów między związkami zawodowymi a kapitalistami. Wszystko to zostało wprowadzone kosztem zastępienia tworzonych spontanicznie rad robotniczych oficjalnymi związkami. Pod pozorem pewnych zdobyczy dla proletariatu, reformistyczno-ugodowe praktyki SPD przyczyniły się do zakonserwowania systemu kapitalistycznego w Niemczech.
 
Węgierska Republika Rad (marzec-sierpień 1919)
 
Pod koniec marca wiadomość o udanej rewolucji na Węgrzech i ustanowieniu Węgierskiej Republiki Rad obiegła Bawarię i jeszcze mocniej pobudziła zorganizowanych robotników do walki.
 
Organami władzy w Bawarii stały się, podobnie jak w Rosji Radzieckiej,  Rady Żołnierskie, Robotnicze i Chłopskie. Funkcję rządu sprawował Komitet Wykonawczy Rad.
 
 
W skład pierwszego radzieckiego rządu, utworzonego 6 kwietnia,  wszedł członek USPD E.Toller, a także anarchiści tacy jak Landauer i Gessell. Anarchistyczny Komitet Wykonawczy nie wytrwał długo i już 13 kwietnia w Monachium ustanowiony został nowy, komunistyczny, z Eugene Levinem i Gustavem Landauerem na czele. Bawarska Republika Rad została proklamowana.

 Socjaldemokraci i liberałowie wraz z premierem Bawarii Hoffmanem uciekli  do Bamberga.
 
Zarówno obalony rząd bawarski Hoffmana, jak i ogólnoniemiecki rząd Eberta-Scheidemana-Noskego planowały interwencję wojskową przeciwko Bawarskiej Republice Rad. Profity wynikające ze współpracy z kapitałem, które posunęły zwolenników rządu Eberta-Scheidemanna-Noskego do morderstw na liderach KPD, doprowadziły także do zamordowania Bawarskiej Republiki Radzieckiej.
 
Już 17 kwietnia rząd berliński zadecydował o posłaniu oddziałów Reichswehry przeciwko zbuntowanej Bawarii. Trzy dni wcześniej podobną decyzję podjął rezydujący w Bambergu „legalny” premier Hoffman, mobilizując przeciwko Levine’owi i Landauerowi bojówki Freikorps .  Bawarska Republika Rad nie przetrwała długo. Padła ona pod ciosami dziesiątek tysięcy wojsk po kilku tygodniach istnienia. Rząd Hoffmana atakował Republikę Rad wściekłą propagandą, podburzając chłopstwo do walki ze „spiskiem bolszewików  i Żydów” jak nazywał on monachijską republikę.
Żołnierze bawarskiej Armii Czerwonej pilnują dworca w MonachiumŻołnierze bawarskiej Armii Czerwonej pilnują dworca w Monachium
1 maja wrogie wojska wkroczyły do Monachium. Pospiesznie stworzone oddziały Armii Czerwonej nie podołały przeważającym siłom wroga. 3 maja po ciężkich walkach ulicznych 30-tysięczne siły Reichswehry wspierane przez prawie 10-tysięczne oddziały Freikorps zajęły miasto.
 

Rewolucja została utopiona we krwi przez pachołków rządu i kapitału.
 
Członkowie Komitetu Wykonawczego Rad zostali skazani na długoletnie ciężkie więzienie bądź karę śmierci, pod zarzutem „zdrady stanu”. Podobny los spotkał 2000 zwolenników bądź domniemanych zwolenników Republiki Rad.
 
Podczas gdy Levine został skazany na śmierć, skrajnie prawicowy morderca Eisnera, hrabia Arco, aresztowany w odwecie za rozstrzeliwanie czerwonych jeńców przez Freikorps,  został ułaskawiony.
 
Wskutek pokonania komunistów i pobłażliwości dla prawicowych ekstremistów, w Bawarii zatriumfowała reakcja.
 
Cztery i pół roku po stłumieniu rewolucji w Monachium miał miejsce pucz zorganizowany przez wzrastającą w siłę nazistowską NSDAP z młodym Adolfem Hitlerem i generałem Ludendorffem na czele. To właśnie m.in. na zwierzęcej nienawiści do „żydobolszewii” (analogicznie jak reformista Hoffmann) naziści budowali swój kapitał polityczny. Militarny triumf sił ugodowych nad komunistami  w połączeniu z frustracją społeczną wywołaną permanentnym kryzysem gospodarczym systemu kapitalistycznego, wraz ze wsparciem wielkiego kapitału wybrukowały hitlerowcom ścieżkę na szczyty władzy.
 
Jak mawiała Róża Luksemburg „Socjalizm albo barbarzyństwo – innej drogi nie ma”.
W dwudziestym wieku zwyciężyło barbarzyństwo.  Dobitnie pokazały to nazistowskie komory gazowe i piece krematoryjne, rozliczne wyniszczające wojny oraz wiele, wiele innych zbrodni dokonanych przez faszyzm, kapitalizm i imperializm.
 
Rewolucja socjalistyczna, władza rad i dyktatura proletariatu nie jest bowiem tylko jedną z możliwych dróg rozwoju społeczeństw. Jest to jedyna możliwa i absolutnie konieczna droga uniknięcia wojen i innych bestialskich okrucieństw generowanych przez kapitalistów wysługujących się siejącymi nienawiść do „żydowsko-bolszewickich spisków”.
 
Przypisy:
 
[1] Karol Grunberg Historia Polski na tle historii powszechnej 1918-1939
 
[2] en.wikipedia.org
 
[3] de.wikipedia.org
 
[4] pol.anarchopedia.org

Społeczność

front