Multimedia

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 1 użytkownik i 26 gości.

Karol Marks - Kapitał (ODCINEK 7.) Całość prostej formy wartości

Calosc

Źródło


POWRÓT DO POPRZEDNIEGO ODCINKA
 

4.Całość prostej formy wartości
 
Prosta forma wartości towaru zawarta jest w jego stosunku wartościowym do towaru innego rodzaju, czyli w jego stosunku wymiennym z tym towarem. Wartość towaru A znajduje jakościowy wyraz w bezpośredniej wymienialności towaru B na towar A, wyraz ilościowy — w wymienialności określonej ilości towaru B na daną ilość towaru A. Innymi słowy: wartość towaru wyraża się samodzielnie przez to, że występuje jako “wartość wymienna". Jeżeli na początku tego rozdziału powiedzieliśmy potocznie: towar jest wartością użytkową i wartością wymienną, było to, ściśle biorąc, błędne. Towar jest wartością użytkową, czyli przedmiotem użytku — i “wartością". Tę swoją dwoistość ujawnia on wtedy, gdy jego wartość znajduje własną, różną od jego naturalnej formy, formę przejawiania się, mianowicie formę wartości wymiennej, przy czym formy tej towar nie posiada nigdy rozpatrywany w odosobnieniu, lecz zawsze tylko w stosunku wartościowym, czyli wymiennym do towaru innego rodzaju. Z chwilą jednak, gdy o tym już wiemy, tamto wyrażenie nic nie szkodzi, tylko jest pewnym skrótem.
 
 
Analiza nasza wykazała, że nie wartość i wielkość wartości wynika ze swego wyrazu — wartości wymiennej, lecz przeciwnie, forma wartości, czyli wyraz wartości towaru wynika z istoty wartości towaru. A właśnie na tym polega złudzenie nie tylko merkantylistów i ich nowoczesnych odgrzewaczy jak Ferrier, Ganilh itd.22, ale też złudzenie ich antypodów, nowoczesnych komiwojażerów wolnego handlu, jak Bastiat i spółka. Merkantyliści kładą główny nacisk na jakościową stronę wyrazu wartości, a więc na ekwiwalentną formę towaru, która skończoną postać znalazła w pieniądzu — nowocześni domokrążcy wolnego handlu, którzy za wszelką cenę muszą zbyć swój towar, kładą natomiast nacisk na ilościową stronę względnej formy wartości. Stąd też nie istnieje dla nich ani wartość, ani wielkość wartości towaru poza ich wyrazem w stosunku wymiennym, a więc poza cedułą giełdy towarowej. Szkot MacLeod, którego powołaniem stało się przystrojenie najdziwaczniej pogmatwanych poglądów Lombard-streetu w szatę pozornej uczoności, przedstawia doskonałą syntezę zabobonnych merkantylistów i oświeconych domokrążców wolnego handlu.
 
 
Bliższe zbadanie wyrazu wartości towaru A, zawartego w jego stosunku wartościowym do towaru B, ukazało, że w tym stosunku forma naturalna towaru A występuje tylko w postaci wartości użytkowej, forma zaś naturalna towaru B jedynie jako forma wartości, czyli postać wartości. Utajone w towarze wewnętrzne przeciwieństwo między wartością użytkową a wartością ujawnia się tu w przeciwieństwie zewnętrznym, tzn. w stosunku dwóch towarów, przy czym towar, którego wartość mamy wyrazić, występuje bezpośrednio tylko jako wartość użytkowa, towar zaś, w którym wyrażamy wartość, występuje bezpośrednio tylko jako wartość wymienna. Prosta forma wartości towaru jest więc prostą formą przejawiania się tkwiącego w towarze przeciwieństwa wartości użytkowej i wartości.
 
 
Produkt pracy jest we wszystkich układach społecznych przedmiotem użytku, ale tylko określona historycznie epoka rozwoju społecznego przeistacza produkt pracy w towar — ta epoka, w której praca wydatkowana na wytworzenie przedmiotu użytkowego przybiera charakter jego “przedmiotowej" własności, tzn. jego wartości. Wynika stąd, że prosta forma wartości towaru jest jednocześnie prostą formą towarową produktu pracy, że więc także rozwój formy towarowej Jest zbieżny z rozwojem formy wartości.
 
 
Na pierwszy rzut oka widać niedostateczność prostej formy wartości, tej formy zalążkowej, która dopiero poprzez liczne metamorfozy dojrzewa w formę ceny.
 
 
Wyrażenie wartości towaru A przypis do wyd. S. — Np. Homer wyraża wartość pewnej rzeczy za pomocą szeregu innych rzeczy.w jakimś towarze B odróżnia wartość towaru A jedynie od jego własnej wartości użytkowej, stawia go więc w stosunku wymiennym tylko do jakiegoś pojedynczego odmiennego odeń rodzaju towaru, lecz nie wyraża jego jakościowej równości i ilościowej proporcjonalności wobec wszystkich innych towarów. Prostej względnej formie wartości towaru odpowiada jedna forma ekwiwalentna innego towaru. Tak na przykład surdut w wyrazie względnej wartości płótna posiada formę ekwiwalentne, czyli formę bezpośredniej wymienialności tylko w stosunku do tego jednego rodzaju towaru, do płótna.
 
 
 
Jednakże pojedyncza forma wartości sama przechodzi w formę pełniejszą. Wprawdzie wyraża ona wartość towaru A w jednym tylko towarze innego rodzaju, ale jakiego rodzaju będzie ten drugi towar, czy będzie to surdut, żelazo, pszenica itd., jest zupełnie obojętne. Zależnie więc od tego, z jakim rodzajem innego towaru towar A wstępuje w stosunek wartościowy, powstają różne proste wyrazy wartości tego samego towaru [22a]  . Ilość możliwych wyrazów wartości towaru ograniczona jest tylko ilością odmiennych odeń rodzajów towarów. Dlatego pojedynczy wyraz wartości towaru przeistacza się w szereg różnych prostych wyrazów jego wartości, szereg, który można stale przedłużać.
 
 
CZYTAJ DALEJ "KAPITAŁ" MARKSA\

Przypisy:
 
[22a] przypis do wyd. S. — Np. Homer wyraża wartość pewnej rzeczy za pomocą szeregu innych rzeczy.

Społeczność

che rebel