Multimedia

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 1 użytkownik i 9 gości.

Fryderyk Engels: Zasady komunizmu (cz.2.)

Engels_1856.jpg

 
 
Pierwsza część tekstu znajduje się pod tym linkiem

14. pytanie:


Jaki  powinien  być ten  nowy  ustrój  społeczny?
 
 
Odpowiedź:
 
 
Przede wszystkim odbierze on poszczególnym, wzajemnie ze sobą konkurującym jednostkom prowadzenie przemysłu i wszystkich gałęzi wytwórczości i odda je w ręce całego społeczeństwa, to znaczy, że będą one prowadzone na wspólny rachunek, według wspólnego planu i przy współudziale wszystkich członków społeczeństwa. Zniesie on zatem konkurencję i na jej miejsce powoła do życia zrzeszenie. Ponieważ koniecznym rezultatem prowadzenia przemysłu przez poszczególne jednostki była własność prywatna, konkurencja zaś nie jest niczym innym jak sposobem prowadzenia przemysłu przez poszczególnych prywatnych właścicieli, przeto własność prywatna jest nierozerwalnie związana z indywidualnym prowadzeniem przemysłu i z konkurencją. Własność prywatna musi być więc również zniesiona, a na jej miejsce wprowadzone będzie wspólne użytkowanie wszystkich narzędzi produkcji oraz podział wszystkich produktów na podstawie wspólnego porozumienia, czyli nastąpi tak zwana wspólnota dóbr.
 
Zniesienie własności prywatnej jest nawet najbardziej zwięzłym i najbardziej znamiennym wyrazem przeobrażenia całego porządku społecznego, które nieuchronnie wynika z rozwoju przemysłu, i dlatego zupełnie słusznie wysuwają je komuniści jako swe naczelne żądanie.
 
 
 15. pytanie:


Zatem zniesienie własności prywatnej nie było wcześniej możliwe?

 
Odpowiedź:
 
 
Nie. Każda zmiana ustroju społecznego, każdy przewrót w stosunkach własności był koniecznym następstwem stworzenia nowych sił wytwórczych, które nie chciały się podporządkować dawnym stosunkom własności. W taki właśnie sposób powstała też sama własność prywatna. Albowiem własność prywatna nie zawsze istniała; kiedy w końcu średniowiecza powstał w postaci manufaktury nowy sposób produkcji, nie dający się podporządkować ówczesnej własności feudalnej i cechowej, wtedy manufaktura, która przerosła już dawne stosunki własności, powołała do życia nową formę własności – własność prywatną. Dla manufaktury i wielkiego przemysłu w jego początkowym stadium rozwoju nie była możliwa żadna inna forma własności poza własnością prywatną, ani żaden inny ustrój społeczny, jak tylko oparty na własności prywatnej. Dopóki niepodobna produkować tyle, by nie tylko starczyło dla wszystkich, lecz by pozostawała również pewna nadwyżka produktów w celu powiększenia kapitału społecznego i dalszego rozwoju sił wytwórczych – dopóty istnieć musi klasa panująca, rozporządzająca siłami wytwórczymi społeczeństwa, i klasa biedna, uciskana. Jakie będą obie te klasy, zależeć to będzie od szczebla rozwoju produkcji. Zależne od rolnictwa średniowiecze daje nam barona i chłopa pańszczyźnianego, miasta późniejszego średniowiecza – majstra cechowego, czeladnika i wyrobnika dniówkowego; wiek siedemnasty – właściciela i robotnika manufaktury, wiek dziewiętnasty – wielkiego fabrykanta i proletariusza. Jest rzeczą jasną, iż dotąd siły wytwórcze nie były jeszcze na tyle rozwinięte, żeby produkcja mogła zaspokoić potrzeby wszystkich i żeby własność prywatna stała się przeszkodą, tamą dla rozwoju tych sił wytwórczych.
 
Obecnie zaś, wskutek rozwoju wielkiego przemysłu, po pierwsze, powstały kapitały i siły wytwórcze w rozmiarach dotąd niebywałych, i istnieją środki, które pozwalają w krótkim czasie pomnożyć te siły wytwórcze nieskończenie; po drugie, owe siły wytwórcze skupiają się w rękach niewielu bourgeois, podczas gdy wielkie masy ludu coraz bardziej przekształcają się w proletariuszy, przy czym położenie ich staje się tym gorsze i tym bardziej nieznośne, im bardziej wzrastają bogactwa burżuazji.
 
 
Po trzecie, owe potężne i łatwe do pomnożenia siły wytwórcze tak dalece przerosły własność prywatną i burżuazję, iż nieustannie wywołują gwałtowne wstrząsy w ustroju społecznym. Dlatego też dopiero obecnie zniesienie własności prywatnej stało się nie tylko możliwe, lecz nawet wręcz konieczne.
 
 

16. pytanie:


Czy zniesienie własności prywatnej możliwe będzie na drodze pokojowej ?
 
 
 
Odpowiedź:
 
 
Należałoby pragnąć, aby się tak stać mogło, i komuniści byliby na pewno ostatni, którzy by się temu przeciwstawili. Komuniści zbyt dobrze wiedzą, iż wszelkie spiski nie tylko nie przynoszą żadnego pożytku, ale są nawet szkodliwe. Zbyt dobrze wiedzą oni, że rewolucji nie dokonuje się w sposób zamierzony i dowolny, lecz że są one wszędzie i zawsze koniecznym następstwem okoliczności, zupełnie niezależnych od woli i kierownictwa poszczególnych partii i całych klas. Jednakże widzą oni również, iż rozwój proletariatu we wszystkich prawie cywilizowanych krajach tłumiony jest przemocą, i że tym samym przeciwnicy komunistów robią wszystko, co mogą, by doprowadzić do rewolucji. Jeśli wskutek tego uciskany proletariat pchnięty będzie w końcu do rewolucji, wówczas my, komuniści, bronić będziemy sprawy proletariatu równie dobrze czynem, jak obecnie czynimy to słowem. 

17.    pytanie:


Czy można  będzie znieść własność prywatną  od razu ?
 
 
Odpowiedź:
 
 
Nie, podobnie jak nie dałoby się od razu pomnożyć istniejących już sił wytwórczych w stopniu koniecznym dla stworzenia wspólnoty. Nadciągająca, jak wszystko na to wskazuje, rewolucja proletariatu będzie więc tylko stopniowo przekształcać obecne społeczeństwo i wtedy dopiero będzie mogła znieść własność prywatną, kiedy stworzony zostanie konieczny do tego zasób środków produkcji.
 
 
 
18.    pytani e:
 
 
Jaki  będzie przebieg  tej  rewolucji?
 
 
Odpowiedź:
 
 
Przede wszystkim ustanowi ona demokratyczny ustrój państwowy, a wraz z nim bezpośrednio lub pośrednio panowanie polityczne proletariatu. Bezpośrednio – w Anglii, gdzie proletariusze już teraz stanowią większość narodu. Pośrednio – we Francji i w Niemczech, gdzie większość narodu składa się nie tylko z proletariuszy, lecz również z drobnych chłopów i mieszczan, którzy dopiero przechodzą proces przekształcania się w proletariuszy i w walce o wszystkie swe interesy polityczne coraz bardziej zależni są od proletariatu, a przeto niebawem zmuszeni też będą dostosować się do żądań wysuwanych przez proletariat. Będzie to, być może, wymagało stoczenia jeszcze jednej walki, ale walka ta zakończyć się może tylko zwycięstwem proletariatu.
 
Demokracja byłaby dla proletariatu zupełnie bezużyteczna, gdyby nie posłużono się nią natychmiast w celu dokonania dalszych kroków, bezpośrednio podważających własność prywatną i zapewniających egzystencję proletariatu. Oto najważniejsze z nich, już teraz nieuchronnie wynikające z istniejących stosunków:
 
 
1)    Ograniczenie własności prywatnej przez ustanowienie podatków progresywnych, wysokich podatków spadkowych, zniesienie dziedziczenia w linii bocznej (braci, bratanków itp.), pożyczki przymusowe itd.
 
 
2)    Stopniowe wywłaszczenie właścicieli ziemskich, fabrykantów, właścicieli kolei i okrętów, częściowo przez konkurencję przemysłu państwowego, częściowo drogą wypłaty odszkodowania w asygnatach.
 
 
3)    Konfiskata majątków wszystkich emigrantów i buntowników występujących przeciwko większości narodu.
 
 
4)    Organizacja pracy lub zatrudnienie proletariatu w majątkach narodowych, fabrykach i warsztatach, dzięki czemu zniknie konkurencja wzajemna między robotnikami, a fabrykanci, dopóki jeszcze będą istnieć, będą musieli podnieść płace do tej samej wysokości, co państwo.
 
 
5)    Jednakowy dla wszystkich członków społeczeństwa przymus pracy do czasu zupełnego zniesienia własności prywatnej. Tworzenie armii przemysłowych, zwłaszcza dla rolnictwa.
 
 
6)    Centralizacja systemu kredytowego i handlu pieniędzmi w ręku państwa poprzez bank narodowy dysponujący kapitałem państwowym oraz zlikwidowanie wszystkich banków prywatnych i bankierów.
 
 
7)    Zwiększenie liczby unarodowionych fabryk, warsztatów, kolei żelaznych i okrętów, wzięcie pod uprawę wszystkich gruntów leżących odłogiem i ulepszenie już uprawianych odpowiednio do wzrostu ilości robotników i kapitałów, jakimi rozporządza naród.
 
 
8)    Wychowywanie wszystkich dzieci w zakładach państwowych i na koszt państwa od chwili, gdy mogą się obejść bez opieki macierzyńskiej. Połączenie wychowania z pracą przy produkcji.
 
 
9)    Wzniesienie w majątkach narodowych wielkich pałaców jako wspólnych mieszkań dla zrzeszeń obywateli, które będą zajmować się zarówno przemysłem jak i rolnictwem i łączyć w sobie będą dobre strony życia zarówno miejskiego jak i wiejskiego, wolne od jednostronności i wad jednego i drugiego.
 
 
10)Zburzenie wszystkich niezdrowych i urągających elementarnym wymogom mieszkań i dzielnic miejskich.
 
 
11)    Jednakowe prawo dziedziczenia dla ślubnych i nieślubnych dzieci.
 
 
12)    Koncentracja całego transportu w rękach narodu.
 
 
Naturalnie wszystkie te posunięcia nie mogą być zrealizowane od razu. Ale jedno z nich zawsze pociągnie za sobą drugie. Skoro dokonał się już pierwszy radykalny zamach na własność prywatną, proletariat będzie musiał kroczyć coraz dalej i koncentrować w coraz większym stopniu w rękach państwa cały kapitał, całą produkcję rolną, cały przemysł, cały transport, całą wymianę. Do tego zmierzają wszystkie te posunięcia. Wykonalność tych posunięć i ich centralizujące skutki będą się potęgowały w tym samym stosunku, w jakim wzrastać będą siły wytwórcze kraju pomnażane dzięki pracy proletariatu. W końcu, gdy cały kapitał, cała produkcja i cała wymiana skupią się w rękach narodu, wówczas własność prywatna odpadnie sama przez się, pieniądze staną się zbyteczne, a produkcja wzrośnie tak dalece i ludzie zmienią się w takim stopniu, że zaniknąć też będą mogły ostatnie formy stosunków starego społeczeństwa.
 


19. pytanie:


Czy rewolucja ta będzie mogła dokona ć si ę w j ednym tylko kraju?
 
 
Odpowiedź:
 
 
Nie. Wielki przemysł już przez to, że stworzył rynek światowy, tak związał między sobą wszystkie narody kuli ziemskiej, a zwłaszcza narody cywilizowane, że każdy z nich zależny jest od tego, co się u drugiego dzieje.
 
 
Dalej, wielki przemysł tak dalece wyrównał rozwój społeczny we wszystkich cywilizowanych krajach, że wszędzie tam burżuazja i proletariat stały się dwiema decydującymi klasami społeczeństwa, a walka między nimi – główną walką naszych dni. Dlatego rewolucja komunistyczna nie będzie wyłącznie narodowa, ale nastąpi jednocześnie we wszystkich krajach cywilizowanych, tzn. przynajmniej w Anglii, Ameryce, Francji i Niemczech. W każdym z tych krajów będzie się ona rozwijać szybciej lub wolniej w zależności od tego, który z tych krajów posiada bardziej rozwinięty przemysł, większe bogactwa, znaczniejszą ilość sił wytwórczych. Dlatego najpowolniej i najtrudniej dokonywać się ona będzie w Niemczech, a najszybciej i najłatwiej w Anglii. Wywrze ona również znaczny wpływ na pozostałe kraje świata i w zupełności zmieni oraz bardzo przyśpieszy ich dotychczasowy proces rozwoju. Jest ona rewolucją powszechną i dlatego teren jej działania będzie również powszechny (5).
 


20. pytanie:


Jakie będą następstwa ostatecznego zniesienia własności prywatnej?
 
 
Odpowiedź:
 
 
Dzięki temu, że społeczeństwo odbierze z rąk prywatnych kapitalistów użytkowanie wszystkich sił wytwórczych i środków komunikacji jako też wymianę oraz podział produktów i będzie zarządzać nimi według planu wynikającego z istniejących zasobów i potrzeb całego społeczeństwa, zostaną przede wszystkim usunięte wszystkie ujemne następstwa związane z obecnym trybem prowadzenia wielkiego przemysłu. Ustaną kryzysy; rozszerzona produkcja, prowadząca w obecnym ustroju społecznym do nadprodukcji i będąca tak potężną przyczyną nędzy, okaże się wówczas niewystarczająca i będzie musiałaprzybrać jeszcze znacznie szersze rozmiary. Nadmiar produkcji przekraczając aktualne potrzeby społeczeństwa – zamiast stwarzać nędzę, zapewni zaspokojenie potrzeb ogółu, stworzy nowe potrzeby i zarazem środki dla ich zaspokojenia. Stanie się on warunkiem i bodźcem dalszego postępu i będzie realizować ów postęp, nie powodując za każdym razem, jak to się dotąd dzieje, zakłóceń w porządku społecznym. Wielki przemysł, uwolniony od więzów własności prywatnej, rozwinie się do takich rozmiarów, wobec których jego stan obecny będzie się wydawał równie niepokaźny, jak manufaktura wobec wielkiego przemysłu naszej doby. Ten rozwój przemysłu da społeczeństwu do dyspozycji ilość produktów dostateczną do zaspokojenia potrzeb ogółu.
 
Podobnie też rolnictwo, które na skutek jarzma własności prywatnej i rozdrobnienia jest ograniczone w możliwościach zastosowania znanych już ulepszeń i zdobyczy nauki, nabierze obecnie nowego rozmachu i da społeczeństwu do dyspozycji całkowicie wystarczającą ilość produktów.
 
 
Społeczeństwo będzie więc wytwarzało dostateczną ilość produktów, co umożliwi mu takie zorganizowanie podziału, aby potrzeby wszystkich członków były zaspokojone. Tym samym zbyteczny stanie się podział społeczeństwa na różne, wrogie sobie klasy. Podział taki będzie nie tylko zbyteczny, ale nie da się nawet pogodzić z nowym ustrojem społecznym. Istnienie klas było wynikiem podziału pracy, a podział pracy w jego dotychczasowej formie odpadnie w zupełności, nie wystarczą bowiem same tylko mechaniczne i chemiczne środki pomocnicze, by podnieść produkcję przemysłową i rolną do wyżej opisanego poziomu.
 
W odpowiedniej mierze muszą też rozwinąć się i zdolności ludzi, którzy wprawiają w ruch te środki pomocnicze.
 
Podobnie jak chłopi i robotnicy manufaktur ubiegłego wieku całkowicie zmienili swój tryb życia i stali się zupełnie innymi ludźmi z chwilą, gdy porwani zostali w wir wielkiego przemysłu, tak też wspólnie przez całe społeczeństwo uprawiana produkcja i wynikający z tego nowy rozwój wytwórczości wymagać będzie zgoła innych ludzi i takich ludzi stworzy. Wspólna produkcja nie może być dziełem ludzi takich jak obecni, z których każdy podporządkowany jest jednej gałęzi produkcji, przykuty do niej i wyzyskiwany przez nią – ludzi, z których każdy rozwinął tylko jedną ze swych zdolności kosztem wszystkich innych, zna tylko jedną dziedzinę albo też tylko odgałęzienie jakiejś dziedziny w całokształcie produkcji.
 
Już dzisiejszy przemysł coraz mniej potrzebuje takich ludzi. Przemysł prowadzony wspólnie i planowo przez całe społeczeństwo musi tym bardziej mieć ludzi o wszechstronnie rozwiniętych zdolnościach, zorientowanych w całokształcie produkcji. A zatem podział pracy podważony już obecnie przez maszyny, podział, który z jednego czyni chłopa, z drugiego szewca, z trzeciego fabrykanta, z czwartego spekulanta giełdowego, zaniknie całkowicie. Nowe wychowanie pozwoli młodym ludziom szybko opanować cały system produkcji, da im możność przechodzenia po kolei od jednej gałęzi produkcji do drugiej, zgodnie z tym, jak ich do tego pobudzą potrzeby społeczeństwa lub własne zdolności. Uwolni ich ono tym samym od jednostronności, jaką narzuca każdej jednostce obecny podział pracy. W ten sposób społeczeństwo zorganizowane na zasadach komunistycznych da swoim członkom możność wszechstronnego zastosowania wszechstronnie rozwiniętych zdolności. To zaś oznacza zarazem, że znikną siłą rzeczy odrębne klasy. A zatem społeczeństwo zorganizowane na zasadach komunizmu jest z jednej strony nie do pogodzenia z istnieniem klas, z drugiej zaś strony budowa takiego społeczeństwa sama dostarcza środków do zniesienia różnic klasowych.
 
 
Stąd wniosek, iż zaniknie również przeciwieństwo między miastem a wsią. Ci sami ludzie, a nie dwie różne klasy, trudnić się będą pracą na roli i w przemyśle. Stanowi to już z czysto materialnych powodów konieczny warunek komunistycznego zrzeszenia. Rozproszenie ludności rolniczej na wsi obok nadmiernego stłoczenia ludności przemysłowej w wielkich miastach jest to stan rzeczy odpowiadający jedynie niskiemu stopniowi rozwoju rolnictwa i przemysłu i stanowiący przeszkodę dla dalszego rozwoju, co już obecnie daje się bardzo mocno odczuć.
 
 
Powszechne zespolenie wszystkich członków społeczeństwa dla wspólnej i planowej eksploatacji sił wytwórczych, rozszerzenie produkcji do rozmiarów umożliwiających zaspokojenie potrzeb ogółu, zlikwidowanie takiego stanu rzeczy, kiedy potrzeby jednych pokrywa się kosztem drugich, całkowite zniesienie klas wraz z ich przeciwieństwami, wszechstronny rozwój zdolności ogółu członków społeczeństwa   na   skutek   usunięcia  dotychczasowego   podziału   pracy,   na   skutek   wychowania produkcyjnego, możności zmiany rodzaju działalności, korzystania przez wszystkich z dóbr stworzonych przez wszystkich, zespolenia miasta i wsi – oto główne rezultaty zniesienia własności prywatnej.
 
 

21 .   pytanie:


Jaki   wpł yw   mieć   b ędzi e   komunistyczny   ustrój   społeczny   na rodzinę ?
 
 
Odpowiedź:
 
 
Nada on stosunkowi obu płci charakter stosunku czysto prywatnego, który obchodzić będzie wyłącznie tylko zainteresowane osoby i do którego społeczeństwo nie powinno się mieszać. Będzie to możliwe, ponieważ w komunistycznym ustroju społecznym własność prywatna została zniesiona, a dzieci wychowywane są przez społeczeństwo. Dzięki temu usunięte zostają obie podstawy dotychczasowego małżeństwa, związane z własnością prywatną – zależność żony od męża i dzieci od rodziców. W tym też mieści się odpowiedź na gwałt podniesiony przez wysoce moralnych łyków mieszczańskich przeciwko komunistycznej wspólności żon.
 
Wspólność żon to zjawisko związane ściśle z burżuazyjnym społeczeństwem i dziś sprowadzające się całkowicie do prostytucji. Prostytucja jednak opiera się na własności prywatnej i wraz z nią upada. Organizacja komunistyczna zatem nie tylko nie wprowadza wspólności żon, lecz ją, przeciwnie, usuwa.
 
 

22.    pytanie:


Jaki       będzie       stosunek       organizacji   komunistycznej       do istni ejących narodowości?
 
 
Odpowiedź (5) :
 
 
Narodowości ludzi zrzeszających się stosownie do reguł komunistycznej wspólnoty zostaną zmuszone stopić się ze sobą, jako rezultat tego zrzeszenia i przez to muszą zaniknąć, tak jak wszelkie majątkowe i klasowe różnice muszą zaniknąć poprzez wyzwolenie się od swej bazy, prywatnej własności.
 
 

23. pytanie:


Jak  ustosunkuje  się one (6) do istniejących religii?
 
 
Odpowiedź:
 
 
Wszystkie religie dotychczas były wyrazem historycznych etapów rozwoju jednostek lub grup ludzi. Komunizm jest takim etapem historycznego rozwoju, który sprawi, że wszystkie istniejące religie staną się zbyteczne i doprowadzi on do ich zaniku.
 
(5)    W rękopisie Engelsa w miejscu odpowiedzi na pytania 22 i 23 jest tylko słowo „pozostaje”. Oznacza to, że odpowiedzi są takie same, jak w rękopisie napisanym w czerwcu 1847 roku, odpowiednio jako punkty 21 i 23. – Red.
 
 
(6)    Błąd gramatyczny (forma „one” zamiast „ona”, czyli organizacja komunistyczna, zgodnie z pytaniem z punktu 22) występuje w oryginale. – Red.

24. pytanie:


Czym się różnią  komuniści  od socjalistów?

 
Odpo wied ź:
 
 
Tak zwani socjaliści dzielą się na trzy kategorie.
 
 
Pierwszą kategorię stanowią zwolennicy feudalnego i patriarchalnego społeczeństwa, które zniszczył i co dzień jeszcze niszczy wielki przemysł, handel światowy oraz stworzone przez nie społeczeństwo burżuazyjne. Kategoria ta ze złych stron obecnego społeczeństwa wysnuwa wniosek, iż należy wskrzesić feudalne i patriarchalne społeczeństwo, ponieważ wolne było ono od tego zła. Wszystkie ich propozycje zmierzają prostą lub okólną drogą do tego celu. Komuniści zawsze będą zwalczać energicznie tę kategorię reakcyjnych socjalistów, mimo pozorne współczucie, jakie głoszą oni dla nędzy proletariatu, i mimo rzewne łzy, jakie z tego powodu ronią. Socjaliści ci bowiem:
 
 
1)    dążą do czegoś zupełnie nierealnego;
 
 
 
2)    usiłują przywrócić panowanie arystokracji, majstrów cechowych i właścicieli manufaktur z ich pocztem absolutnych lub feudalnych królów, urzędników, żołnierzy i klechów; chcą przywrócić społeczeństwo, które wprawdzie wolne byłoby od niedomagań obecnego społeczeństwa, ale przyniosłoby ze sobą co najmniej tyleż innego rodzaju zła i nie otwierałoby nawet perspektyw wyzwolenia uciśnionych robotników przez organizację komunistyczną;
 
 
3)    ujawniają swoje prawdziwe zamiary za każdym razem, gdy proletariat staje się rewolucyjny i komunistyczny. Wówczas sprzymierzają się oni niezwłocznie z burżuazją przeciw proletariatowi.
 
 
 
Drugą kategorię stanowią zwolennicy obecnego społeczeństwa, którym zło, nieuchronnie wynikające z tego społeczeństwa, nasuwa obawy o jego dalsze istnienie.
 
Dążą oni przeto do zachowania obecnego społeczeństwa, ale zarazem chcą usunąć związane z nim zło. W tym celu jedni z nich proponują środki zaradcze o charakterze zwykłej filantropii, inni – szeroko zakrojone systemy reform, które pod pretekstem reorganizacji społeczeństwa zmierzają do tego, by zachować podstawy obecnego społeczeństwa, a przez to i samo obecne społeczeństwo. Tych burżuazyjnych socjalistów komuniści również będą musieli bezustannie zwalczać, ponieważ pracują oni na rzecz wrogów komunistów i bronią społeczeństwa, które komuniści chcą właśnie obalić.
 
 
Trzecia kategoria wreszcie składa się z demokratycznych socjalistów, którzy tą samą drogą, co i komuniści, chcą urzeczywistnić część posunięć podanych w pytaniu [18], jednakże nie jako środki wiodące do komunizmu, ale jako posunięcia wystarczające do usunięcia nędzy i zniweczenia zła istniejącego w obecnym społeczeństwie. Owi demokratyczni socjaliści są to albo proletariusze niedostatecznie jeszcze świadomi warunków wyzwolenia swej klasy, albo też przedstawiciele drobnomieszczaństwa – klasy, której interesy, do chwili wywalczenia demokracji oraz realizacji wynikających z niej socjalistycznych posunięć, pod wieloma względami zbieżne są z interesami proletariatu.
 
W czasie akcji przeto komuniści będą porozumiewać się z tymi demokratycznymi socjalistami i w ogóle starać się będą w miarę możności prowadzić z nimi w tych momentach wspólną politykę, jeżeli tylko socjaliści ci nie wstąpią na służbę panującej burżuazji i nie zaatakują komunistów. Jest rzeczą jasną, że ta wspólność działania nie wyklucza dyskusji na temat istniejących różnic.
 

25. pytanie:


Jak ustosunkowują się komuniści do pozostałych parti i polityc znych naszych czasów?

 
Odpowiedź:
 
 
Stosunek ten jest różny w różnych krajach. W Anglii, Francji i Belgii, gdzie u władzy jest burżuazja, komuniści mają jeszcze na razie wspólne interesy z różnymi partiami demokratycznymi, przy czym ta wspólność interesów jest tym większa, im bardziej demokraci, w posunięciach socjalistycznych, które wszędzie teraz głoszą, zbliżają się ku celowi komunistów, to znaczy im wyraźniej i bardziej zdecydowanie bronią interesów proletariatu i im bardziej opierają się na proletariacie. W Anglii np. rekrutujący się z robotników czartyści są bez porównania bliżsi komunistom niż demokratyczni drobnomieszczanie lub tak zwani radykałowie.
 
W Ameryce, gdzie wprowadzona została konstytucja demokratyczna, komuniści będą musieli popierać partię, która konstytucję tę zamierza skierować przeciwko burżuazji i wyzyskać ją w interesach proletariatu, tzn. partię narodowej reformy agrarnej.
 
W Szwajcarii jedyną partią, z którą mogą komuniści wejść w porozumienie, są radykałowie, chociaż jest to partia bardzo jeszcze niejednolita. Wśród tych radykałów najbardziej postępowi są radykałowie z Vaud i Genewy.  
 
 
W Niemczech wreszcie decydująca walka pomiędzy burżuazją i monarchią absolutną jest jeszcze sprawą przyszłości. Ponieważ jednak na decydującą walkę z burżuazją komuniści liczyć mogą dopiero wtedy, kiedy ta będzie u władzy, przeto w interesie komunistów jest dopomóc burżuazji w jak najszybszym dojściu do władzy, aby ją z kolei jak najszybciej obalić. Komuniści muszą więc stawać po stronie liberalnej burżuazji w jej walce z rządami, winni się jednak wystrzegać podzielania złudzeń burżuazji, ani też nie dawać wiary jej zwodniczym zapewnieniom o zbawiennych dla proletariatu skutkach zwycięstwa burżuazji. Jedyne korzyści, jakie zwycięstwo burżuazji może dać komunistom, sprowadzą się:
 
 
1) do różnych ustępstw, które ułatwią komunistom obronę, dyskutowanie i rozpowszechnianie swych zasad, a przez to zjednoczenie proletariatu w jedną, ściśle zespoloną, bojową i zorganizowaną klasę;
 
 
2) do pewności, że gdy nastąpi dzień, w którym padną rządy absolutne, przyjdzie kolej na walkę pomiędzy burżuazją a proletariuszami. Od tego dnia partyjna polityka komunistów będzie tu taka sama jak w krajach, gdzie burżuazja panuje już teraz.
W ZAŁĄCZNIKU CAŁY TEKST DO POBRANIA W PLIKU PDF

ZałącznikWielkość
Engels - Zasady Komunizmu.pdf245.13 KB

Społeczność

front