Multimedia

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 1 użytkownik i 19 gości.

Vijay Prashad: Komuniści wygrali wybory w Nepalu

Khadga-Prasad-Sharma-Oli-2017..jpg

Wielka czerwona flaga powiewająca na szczycie Mount Everest – tak najlepiej można zilustrować wyniki wyborów parlamentarnych i lokalnych w Nepalu. Komuniści odnieśli w nich zdecydowane zwycięstwo.
 
W parlamencie sojusz komunistyczny zdobył prawie dwie trzecie miejsc, czyli zdecydowaną większość. Rząd, który utworzy ta większość będzie zdolny nie tylko przetrwać pełną, pięcioletnią kadencję – byłby to pierwszy taki przypadek od 1990 roku, kiedy w Nepalu ustanowiono demokrację parlamentarną – ale będzie również w stanie znowelizować konstytucję przyjętą w 2015 roku. 
 
Wyniki wyborów parlamentarnych i lokalnych pokazują, że komuniści wygrali w całym kraju, zarówno na obszarach wiejskich, jak i w miastach. Chociaż zwycięzcy mają silny mandat do rządzenia zgodnie ze swoim programem politycznym, typowany na premiera Nepalu, Khadga Prasad Dharma – lider Komunistycznej Partii Nepalu (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie) -  wypowiada się ostrożnie o przyszłych działaniach rządu: 
 
 „W przeszłości widzieliśmy, jak zwycięstwo w wyborach czyni partie aroganckimi. Istnieją obawy, że państwo stanie się opresyjne. Zwycięzcy łatwo stają się obojętni na swoją odpowiedzialność wobec wyborców. Ale to akurat nie jest to, co będzie robił komunistyczny rząd”.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
Parlament Nepalu po wyborach z 2017 r.

* kolorem czerwonym oznaczono partie komunistyczne reprezentowane w nowym parlamencie (patrz opis pod artykułem)

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 
Co pozwoliło komunistom odnieść tak przekonujące zwycięstwo? Posiadająca większość w parlamencie, partia „Kongres Nepalski” była nękana skandalami korupcyjnymi, walkami wewnętrznymi i brakiem jakiejkolwiek wizji kraju. W latach 2015-16, kiedy rząd Indii zamknął granicę z Nepalem, Kongres Nepalski, nie decydował się na otwarte potępienie Indii. Komuniści, a zwłaszcza Oli, nie mieli takich oporów. Nacjonalistyczna wrażliwość przeszła z Kongresu do komunistów. Co więcej, Kongres stanął do wyborów w niespójnej koalicji obejmującej partie ludu Madhesi (mniejszość etniczna w Nepalu) i partie monarchistyczne – czyli partie mniejszości i króla. Nie było żadnej szansy, by ten przypadkowy sojusz mógł przemówić do ludzi.
 
Z kolei Komuniści zwrócili się do ludzi z bardzo prostym hasłem: „Dobrobyt poprzez stabilność”. Nepal od dekad targany był wstrząsami społecznymi i nie zmieniło tego złagodzenie autorytarnej polityki monarchy i legalizacja partii politycznych na początku 90. XX wieku. Fiasko procesu demokratycznego skłoniło część komunistów do podjęcia walki zbrojnej przeciwko rządowi. W trwającej dekadę wojnie domowej (od 1996 do 2006 roku) zginęło około 17 000 osób. Powstanie skończyło się wraz z rozpoczęciem nowego procesu demokratycznego i powołaniem Zgromadzenia Konstytucyjnego. Monarchia została zniesiona w 2008 r., a w 2015 r. Zgromadzenie Konstytucyjne zredagowało Konstytucję. Jednak sytuacja ludności nie uległa poprawie. Przez ostatnie 10 lat od zakończenia wojny w kraju zmieniło się 10 premierów, ale bardzo mało zrobiono w sferze rozwoju społecznego i poprawy życia ludzi. Nadszedł czas na coś innego niż korupcja i przygnębienie.

Dwa główne odłamy nepalskiego komunizmu - maoiści i Komunistyczna Partia Nepalu (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie) postanowiły wspólnie pójść do wyborów i poprzysięgły, że po wyborach utworzą nową, zjednoczoną partię. Hasło dotyczące powołania nowej, zjednoczonej partii było bardzo atrakcyjne dla wyborców, dając nadzieję na większą stabilność polityczną niż sojusz przedwyborczy. Okazało się, że komuniści, którzy wcześniej skakali sobie nawzajem do gardeł, są w stanie współpracować i stworzyć wspólny program. Jeśli zdołają zachować ten sojusz, być może będą w stanie zapewnić krajowi stabilny rząd pracujący przez następne pięć lat. To było chyba najbardziej pociągające w kampanii i opłaciło się przy urnie wyborczej. 

 

Plakat zjednoczeniowy: z lewej -  Pushpa Kamal Dahal (Prachanda), lider Komunistycznej Partii Nepalu (Centrum Maoistowskie); z prawej - Khadga Prasad Sharma Oli, przywódca Komunistycznej Partii Nepalu (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie)
 
 

Himalajski komunizm

Kiedy ideologia komunistyczna dotarła do Chin i Indii w latach dwudziestych XX w., Nepal, wciśnięty pomiędzy te dwa kraje, uniknął wpływów komunistycznych. Brutalne represje ze strony monarchii nie pozwoliły, aby jakiekolwiek postępowe ruchy zakorzeniły się w tym kraju. Trwało to do lat 40. XX w. Do tego czasu w Nepalu nie było organizacji komunistycznych. Odważny strajk robotników w fabryce juty i tkanin w Biratnagar w 1947 r. wyłonił przywódców komunistycznych, takich jak Man Mohan Adhikari. Adhikari został wydalony z kraju do Indii. On i nepalscy studenci studiujący w Indiach sprzeciwili się planom nepalskiej elity, kierowanej przez rodzinę Rana (potężna dynastia, obsadzająca dziedzicznie główne urzędy państwowe i wydająca swoje córki za królów Nepalu z rodu Shah) zawarcia sojusz z imperialistami i umieszczenia bazy wojskowej w Nepalu. Wciągnęłoby to Nepal w sferę wpływów Zachodu i doprowadziłoby do upadku niepodległości państwa. Wielki wpływ na tych działaczy i studentów wywarła Komunistyczna Partia Indii. Jeden z tych działaczy, Pushpa Lal Shrestha, przetłumaczył „Manifest Komunistyczny” na nepalski w 1949 roku. Później, w tym samym roku w Kalkucie (Indie) Pushpa Lal Shrestha, Adhikari i inni utworzyli Komunistyczną Partię Nepalu.
 
W pierwszej dekadzie swojego istnienia Komunistyczna Partia Nepalu wezwała do zniesienia monarchii i ustanowienia republiki. Wezwała również do utworzenia Zgromadzenia Konstytucyjnego w celu przyjęcia konstytucji. Głębokie podziały wewnątrz partii dotyczące stosunku do monarchii i wyborów rozerwały ją na części. Podziały były nieuniknione. Walka zbrojna przyszła na stół na Czwartej Konwencji w 1965 r.. Podczas IV Zjazdu Partii w 1965 r. podniesiono kwestię walki zbrojnej. Kwestia walki zbrojnej dzieliła nepalski ruch komunistyczny aż do 2006 roku. 
 
Po roku 2006  walka zbrojna zakończyła się. Kosztowała ona kraj zbyt drogo. Duża część nepalskiej lewicy nie chwyciła za broń. Stosowała pokojowe metody walki z monarchią, władzą panów feudalnych i sprzeciwiała się kapitalistycznym stosunkom własności. W 1990 r. powstał Ruch Ludowy (Jan Andolan) wielopartyjny ruch przeciwko monarchii absolutnej, na rzecz demokratycznej transformacji. Jednym z jego filarów był Zjednoczony Front Lewicy, z którego wyłoniła się Komunistyczna Partia Nepalu (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie) – obecnie będąca jednym z filarów wyborczego sojuszu komunistycznego. Partia ta była ostoją walki o przywrócenie demokracji.
 
Drugim z filarów tego sojuszu są maoiści, którzy obecnie zaakceptowali demokrację parlamentarną. Są to dwie partie, które prawdopodobnie połączą się w jedną i staną się najbardziej imponującą siłą polityczną w Nepalu. 
 
Przywódca maoistowskiej Komunistycznej Partii Nepalu (Centrum Maoistowskie) Pushpa Kamal Dahal (znany również jako Prachanda) przybył do okręgu Chitwan, aby uczcić zwycięstwo. „Proces tworzenia rządu i jednoczenia partii musi odbywać się jednocześnie” - zapowiedział. Prachanda, z KPN (Centrum Moistowske), stanie na czele zjednoczonej partii, a Oli, z KPN (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie), zostanie premierem. Różne nurty nepalskiego ruchu komunistycznego, powstałe po założeniu partii w 1949 roku, będą się teraz łączyć.
 

 

Agenda dnia

Jaki będzie program nowego rządu? K.P. Sh. Oli, który zostanie premierem rządu komunistycznego, powiedział, że na pierwszym miejscu stawia stabilność rządu. Sama stabilność jednak nie wystarczy. Nepal cierpi z powodu potwornej biedy i praktycznie całkowitego braku infrastruktury. Oli zapowiada, że z zadowoleniem przyjmie inwestycje w stworzenie podstawowej infrastruktury Nepalu, w tym budowę chińskiej kolei z Tybetu do Nepalu. To nie jest zwrot w stronę Chin, jak wielu uważa. To raczej starannie wyważona próba nepalskich komunistów, ustanowienia równowagi między wpływami Chin i Indii, głównych graczy w tym regionie. Chodzi o pragmatyzm, a nie lojalność wobec komunistycznych Chin z przyczyn ideologicznych.

Wszystkie partie w Nepalu, w tym monarchistyczne, chcą aby kraj ten wydostał się z położenia najsłabiej rozwiniętego państwa w regionie do 2022 roku. To, co je odróżnia, to sposób osiągnięcia tego celu. Sojusz komunistyczny obiecuje, że dochód na jednego mieszkańca wzrośnie do równowartości 5000 USD rocznie z 862 USD obecnie. Aby zwiększyć dochód na osobę, potrzebne są inwestycje w edukację i zdrowie, a także duży wzrost miejsc pracy dla młodych ludzi (obecnie 2 miliony z ponad 28 milionów Nepalczyków pracuje poza granicami kraju).
 
Gdzie rząd zdobędzie środki na ten cel? Sojusz zamierza położyć kres korupcji, co pozwoli zasilić skarb państwa znaczną pulą środków. Ponadto bardziej efektywne wykorzystanie pieniędzy z podatków zapewni środki na rozwój. Federalizm fiskalny jest ważną częścią programu. Komuniści planują przekazanie 50% środków władzom regionalnym i municypalnym. Uważa się, że władze lokalne będą bardziej efektywnie wykorzystywać pieniądze na rozwój lokalny. Zakłada się również, że stabilna sytuacja polityczna i stabilny rząd przyciągną pieniądze i turystów do Nepalu – i  pieniądze te będzie można wykorzystać do rozwoju rolnictwa opartego na naturalnych produktach ekologicznych i czystej energii (w tym hydroenergetyce), co zmniejszy obciążenie wynikające z importu energii elektrycznej.
 
Oli wezwał wszystkie partie do przyłączenia się do sojuszu komunistycznego, w celu  podniesienia poziomu życia obywateli Nepalu. Jest to rozsądna polityka. Daje szansę na to, że program komunistyczny stanie się programem ogólnonarodowym. Program ten wywrze presję na klasy rządzące i  uprzywilejowane kasty, które dzięki temu przyłączą się do polityki rozwoju społecznego. To mógłby być mały krok naprzód dla Nepalu.
 
Autor artykułu: Vijay Prashad, jest redaktorem naczelnym LeftWord Books i dyrektorem Instytutu Badań Społecznych w Trikontinental. Autor 25 książek, w tym ostatniej „Czerwona gwiazda nad krajami trzeciego świata” (2017), „Śmierci narodu i przyszłość arabskiej rewolucji" (2016).
 
Tłumaczenie za AlterNet
 

Komentarz tłumacza:

Artykuł został napisany z punktu widzenia dwóch największych partii komunistycznych Nepalu. Oprócz nich w kraju działa kilkanaście innych, bardziej radykalnych partii komunistycznych, z których część jest represjonowa i zbojkotowała wybory. Punkt widzenia tych organizacji przedstawiliśmy w artykule: Aleksiej Podniebiesnyj: Aresztowania komunistów w Nepalu
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 
Partie komunistyczne reprezentowane w nowym parlamencie Nepalu

CPN (Unified Marxist–Leninist) - Komunistyczna Partia Nepalu (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie)
CPN (Maoist Centre) - Komunistyczna Partia Nepalu (Centrum Maoistowskie)
*Rastriya Janamorcha - legalny front podziemnej Komunistycznej Partii Nepalu (Masal)
Nepal Workers Peasants Party  - Nepalska Partia Robotniczo-Chłopska (partia komunistyczna, rozłam z założonej w 1975 r. Partii Komunistycznej w Nepalu)

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 Khadga Prasad Sharma Oli (ur. 22 lutego 1952) – lider Komunistycznej Partii Nepalu (Zjednoczonej Marksistowsko-Leninowskie) od 1966 r. w Komunistycznej Partii Nepalu. W latach 1973–1987 więziony za działalność. Był ministrem w latach 1994/1995. W rządzie tymczasowym w 2006 r., pełnił funkcję wicepremiera i ministra spraw zagranicznych. Od 11.10.2015 r. do 4.08.2016 roku piastował funkcję premiera Nepalu.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Pushpa Kamal Dahal (Prachanda)  (ur. 11 grudnia 1954) – lider maoistowskiej Komunistycznej Partii Nepalu (Centrum Maoistowskie). Przywódca zbrojnego powstania maoistów w latach 1996–2006. Premier Nepalu od 18 sierpnia 2008 do 23 maja 2009 i – po raz drugi – od 4 sierpnia 2016 do 7 czerwca 2017.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 Plakaty wyborcze Nepalskiej Partii  Robotniczo-Chłopskiej
 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Film promujący sojusz Komunistycznej Partii Nepalu (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie) i Komunistycznej Partii Nepalu (Centrum Maoistowskie)

See video

Społeczność

UPA