Multimedia

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 0 użytkowników i 20 gości.

Lew Trocki: Permanentna rewolucja - Czym jest permanentna rewolucja? (Tezy podstawowe)

Lew Dawidowicz Trocki

Polskie tłumaczenie na podstawie oryginału rosyjskiego, wsparte przekładem angielskim: PK.
 
Poprzedni rozdział: http://1917.net.pl/node/24262
 
********
 
X. Czym jest permanentna rewolucja? (Tezy podstawowe)
 
Mam nadzieję, że czytelnikowi nie będzie przeszkadzało, że na zakończenie tej książki postaram się, bez obawy o powtórzenie, zwięźle sformułować moje główne wnioski.
 

  1. Teoria permanentnej rewolucji wymaga teraz ze strony każdego marksisty jak największej uwagi, ponieważ w trakcie walki klasowej i ideologicznej kwestia ta została całkowicie i ostatecznie usunięta z pola wspomnień o dawnych sporach wśród rosyjskich marksistów i zamieniona w pytanie o charakter, wewnętrznego powiązania i metody międzynarodowej rewolucji w ogóle.
     
  2. W odniesieniu do krajów o opóźnionym rozwoju burżuazyjnym, w szczególności kolonialnych i półkolonialnych, teoria permanentnej rewolucji oznacza, że pełne i rzeczywiste rozwiązanie ich zadań demokratycznych i narodowo-wyzwoleńczych jest możliwe tylko przez dyktaturę proletariatu jako przywódcy uciskanego narodu, a zwłaszcza jego mas chłopskich.
     
  3. Nie tylko kwestia agrarna, ale także narodowa daje chłopstwu, zdecydowanej większości ludności krajów zacofanych, wyjątkowe miejsce w rewolucji demokratycznej. Bez sojuszu proletariatu z chłopstwem zadania rewolucji demokratycznej nie mogą być nie tylko rozwiązane, ale nawet poważnie postawione. Sojusz tych dwóch klas jest jednak możliwy nie inaczej, jak w bezkompromisowej walce z wpływami narodowo-liberalnej burżuazji.
     
  4. Jakie by nie były pierwsze epizodyczne etapy rewolucji w poszczególnych krajach, urzeczywistnienie rewolucyjnego sojuszu proletariatu i chłopstwa jest możliwe tylko pod politycznym kierownictwem proletariackiej awangardy zorganizowanej w partię komunistyczną. To z kolei oznacza, że zwycięstwo rewolucji demokratycznej jest możliwe tylko dzięki dyktaturze proletariatu opartej na sojuszu z chłopstwem i rozwiązującej przede wszystkim zadania rewolucji demokratycznej.
     
  5. Oceniane historycznie stare hasło bolszewizmu: „demokratyczna dyktatura proletariatu i chłopstwa” wyrażało scharakteryzowane powyżej stosunki proletariatu, chłopstwa i liberalnej burżuazji. Potwierdzają to doświadczenia Października. Ale stara formuła Lenina nie ustalała z góry, jakie będą stosunki polityczne proletariatu i chłopstwa w obrębie bloku rewolucyjnego. Innymi słowy, formuła celowo dopuszczała pewną algebraiczność, która miała ustąpić miejsca dokładniejszym wartościom arytmetycznym w procesie doświadczenia historycznego. To ostatnie jednak wykazało, przy tym w warunkach wykluczających jakiekolwiek błędne interpretacje, że bez względu na to, jak wielka nie byłaby rewolucyjna rola chłopstwa, nie może ono być niezależne, a tym bardziej przewodzące. Chłop idzie albo za robotnikiem, albo za burżujem. Oznacza to, że „demokratyczna dyktatura proletariatu i chłopstwa” jest do pomyślenia tylko jako dyktatura proletariatu prowadząca za sobą masy chłopskie.
     
  6. Demokratyczna dyktatura proletariatu i chłopstwa, jako reżim odmienny pod względem składu klasowego od dyktatury proletariatu, byłaby możliwa tylko w tym wypadku, gdyby możliwa była niezależna partia rewolucyjna wyrażająca interesy demokracji chłopskiej i ogólnie drobnomieszczańskiej – partia zdolna ponadto, przy mniejszej lub większej pomocy proletariatu, przejąć władzę i wyznaczyć jej rewolucyjny program. Jak świadczy doświadczenie całej historii najnowszej, a zwłaszcza doświadczenia Rosji w ostatnim ćwierćwieczu, przeszkodą nie do pokonania w tworzeniu partii chłopskiej jest ekonomiczna i polityczna niesamodzielność drobnomieszczaństwa i jego głębokie wewnętrzne zróżnicowanie, w wyniku którego górne warstwy drobnej burżuazji (chłopstwa) we w wszystkich decydujących sprawach, szczególnie w wojnie i rewolucji, idą z wielką burżuazją, a doły – z proletariatem, zmuszając w ten sposób środkową warstwę do dokonania wyboru między skrajnymi biegunami. Między kiereńszczyzną a władzą bolszewików, między Kuomintangiem a dyktaturą proletariatu nie ma i nie może być niczego pośredniego, tzn. nie ma żadnej demokratycznej dyktatury robotników i chłopów.
     
  7. Dążenie Kominternu do narzucenia krajom wschodnim hasła demokratycznej dyktatury proletariatu i chłopstwa, dawno i ostatecznie przezwyciężonego przez historię, może mieć jedynie reakcyjne znaczenie. Ponieważ hasło to jest przeciwstawiane hasłu dyktatury proletariatu, przyczynia się ono politycznie do rozpuszczenia proletariatu wśród drobnomieszczańskich mas i w ten sposób stwarza najkorzystniejsze warunki dla hegemonii burżuazji narodowej, a tym samym do upadku rewolucji demokratycznej. Włączenie tego hasła do programu Kominternu stanowi bezpośrednią zdradę marksizmu i październikowej tradycji bolszewizmu.
     
  8. Dyktatura proletariatu, który doszedł do władzy w charakterze przywódcy rewolucji demokratycznej, nieuchronnie i bardzo szybko staje wobec zadań związanych z głębokimi ingerencjami w prawa własności burżuazyjnej. Rewolucja demokratyczna przerasta bezpośrednio w socjalistyczną, stając się tym samym rewolucją permanentną.
     
  9. Zdobycie władzy przez proletariat nie kończy rewolucji, a jedynie ją zaczyna. Budownictwo socjalistyczne jest możliwe tylko na podstawie walki klasowej w skali krajowej i międzynarodowej. Ta walka, w warunkach decydującej przewagi stosunków kapitalistycznych na arenie światowej, nieuchronnie prowadzi do eksplozji wewnętrznej, tzn. wojny domowej i zewnętrznej, wojny rewolucyjnej. Na tym polega permanentny charakter rewolucji socjalistycznej jako takiej, niezależnie od tego, czy jest to przypadek zacofanego kraju, który właśnie zakończył wczoraj swój demokratyczny przewrót, czy też starego kraju kapitalistycznego, który przeszedł przez długą epokę demokracji i parlamentaryzmu.
     
  10. Zakończenie rewolucji socjalistycznej w ramach narodowych jest nie do pomyślenia. Jedna z głównych przyczyn kryzysu społeczeństwa burżuazyjnego tkwi w tym, że stworzone przez nie siły wytwórcze nie są już w stanie znieść ram państwa narodowego. Z tego wynikają z jednej strony – wojny imperialistyczne, z drugiej – utopie burżuazyjnych Stanów Zjednoczonych Europy. Rewolucja socjalistyczna rozpoczyna się na arenie narodowej, rozwija się na międzynarodowej, a kończy na światowej. W ten sposób rewolucja socjalistyczna staje się permanentna w nowym, szerszym znaczeniu tego słowa: nie osiągnie ona swojego kresu aż do ostatecznego triumfu nowego społeczeństwa na całej naszej planecie.
     
  11. Powyższy schemat rozwoju światowej rewolucji usuwa pytanie o kraje „dojrzałe” i „niedojrzałe” do socjalizmu, w duchu pedantycznie pozbawionej życia klasyfikacji, którą przewiduje obecny program Kominternu. Ponieważ kapitalizm stworzył rynek światowy, światowy podział pracy i światowe siły wytwórcze, tym samym przygotował światową gospodarkę jako całość do budownictwa socjalistycznego.
     
    Różne kraje przechodzą przez ten proces w różnym tempie. W pewnych warunkach zacofane kraje mogą wcześniej niż kraje zaawansowane przejść do dyktatury proletariatu, ale później – do socjalizmu.
     
    Zacofany kraj kolonialny lub półkolonialny, którego proletariat jest wciąż niewystarczająco przygotowany do zjednoczenia wokół siebie chłopstwa i zdobycia władzy, tym samym okazuje się nie być w stanie doprowadzić do końca swój przewrót demokratyczny. Przeciwnie, w kraju, którego proletariat doszedł do władzy w wyniku rewolucji demokratycznej, dalsze losy dyktatury i socjalizmu zależą w ostatecznej analizie nie tylko i nie tyle od narodowych sił wytwórczych, ale od rozwoju międzynarodowej rewolucji socjalistycznej.
     
  12. Teoria socjalizmu w jednym kraju, która wyrosła na drożdżach reakcji przeciwko Październikowi, jest jedyną teorią, która konsekwentnie i całkowicie sprzeciwia się teorii rewolucji permanentnej.
     
    Próba epigonów ograniczenia, pod ciosami krytyki, zastosowania teorii socjalizmu w jednym kraju tylko do Rosji, ze względu na jej szczególne właściwości (przestrzeń i bogactwo naturalne), nie poprawia, ale pogarsza sprawę. Zerwanie ze stanowiskiem międzynarodowym zawsze i nieuchronnie wiedzie do narodowego mesjanizmu, tj. do przyznania własnemu krajowi szczególnych zalet i cech, które pozwalają mu wypełniać swoją rolę, której inne kraje nie mogą się podjąć.
     
    Światowy podział pracy, zależność przemysłu radzieckiego od technologii zagranicznej, zależność sił wytwórczych rozwiniętych krajów Europy od surowców azjatyckich itd., itd., czynią niemożliwym budowę niezależnego społeczeństwa socjalistycznego w żadnym kraju na świecie.
     
  13. Teoria Stalina-Bucharina nie tylko przeciwstawia mechanicznie, wbrew całemu doświadczeniu rewolucji rosyjskich, rewolucję demokratyczną socjalistycznej, ale także oddziela rewolucję narodową od międzynarodowej.
     
    Rewolucjom w krajach zacofanych stawia zadanie ustanowienia nieosiągalnego reżimu demokratycznej dyktatury, który przeciwstawia dyktaturze proletariatu. W ten sposób wprowadza ona do polityki iluzje i fikcje, paraliżuje walkę proletariatu o władzę na Wschodzie i hamuje zwycięstwo rewolucji kolonialnych.
     
    Już zdobycie władzy przez proletariat oznacza, z punktu widzenia epigońskiej teorii, koniec rewolucji („w dziewięciu dziesiątych” według formuły Stalina) i otwarcie ery reform narodowych. Teoria wrastania kułaka w socjalizm i teoria „neutralizacji” światowej burżuazji są zatem nierozerwalnie związane z teorią socjalizmu w jednym kraju. Stoją razem i upadają razem.
     
    Międzynarodówka Komunistyczna zostaje zredukowana przez teorię nacjonalsocjalizmu do szczebla pomocniczego narzędzia przydatnego w walce przeciw interwencji wojskowej. Obecna polityka Kominternu, jego reżim i wybór w nim kierowniczego personelu w pełni odpowiadają tej redukcji Międzynarodówki Komunistycznej do roli pomocniczego hufca, nieprzeznaczonego do rozwiązywania samodzielnych zadań.
     
  14. Program Kominternu, stworzony przez Bucharina, jest na wskroś eklektyczny. Beznadziejnie podejmuje próbę pogodzenia teorii socjalizmu w jednym kraju z marksistowskim internacjonalizmem, który jednak jest nierozerwalnie związany z permanentnym charakterem rewolucji międzynarodowej. Walka lewicowej opozycji komunistycznej o prawidłową politykę i zdrowy reżim Kominternu jest nierozerwalnie związana z walką o program marksistowski. Kwestia programu jest z kolei nierozerwalnie związana z kwestią dwóch przeciwstawnych teorii: permanentnej rewolucji i socjalizmu w jednym kraju. Kwestia permanentnej rewolucji od dawna wyrosła poza ramy epizodycznych i całkowicie przezwyciężonych przez historię rozbieżności między Leninem a Trockim. Walka toczy się między podstawowymi ideami Marksa i Lenina z jednej strony, a eklektyzmem centrystów – z drugiej strony.

Społeczność

BLOOD