Multimedia

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 0 użytkowników i 30 gości.

Mieczysław Gajewski, Krystyna Poznańska: Komunistyczna Partia Grecji (Kommounistikon Komma tis Eilados — KKE)

KKE

Publikujemy naszym czytelnikom tekst pochodzący z lat 70. opisujący pierwsze pięćdziesiąt kilka lat historii Komunistycznej Partii Grecji (KKE). Czytelnik może zauważyć fakt że partia ta, która w latach 70. zastanawiała się nad poparciem burżuazyjnego rządu Karamanlisa, uzasadniając je od spełnienia kilku postulatów. Partia ta była swego czasu zwolennikiem szerokich sojuszy, podczas gdy teraz kieruje bojowym ruchem robotniczym który odcina się nie tylko od partii burżuazyjnych jak i wszelkich innych sił które uważa sa oportunistyczne jak np. współtworzonej przez partię Synapsismos koalicji SYRIZA. Obecnie KKE zdecydowanie sprzeciwia się Unii Europejskiej i otwarcie wzywa do obalenia kapitalizmu i walki o socjalizm, stojąc na pozycjach rewolucyjnych. Stanowi więc pozytywny przykład ewolucji politycznej od reformizmu na pozycje rewolucyjne. Nie mogła się ona odbyć jednak bez zerwania z oportunistami. Pod koniec tekstu znajduje się wywiad z bohaterem wojny domowej, Charilaosem Florakisem (1914-2005) , przewodniczącym KKE w latach 1972-1989.

 

Redakcja WR
 

Grecki ruch robotniczy i komunistyczny ma bogate i bohaterskie tradycje związane z burzliwą historią narodu, rewolucyjnymi zrywami i porażkami, jakie znaczyły okres kształtowania się współczesnej pań­stwowości tego kraju na przełomie XIX i XX wieku. Grecja wkraczająca w XX wiek była krajem zaco­fanym gospodarczo i cywilizacyjnie, wstrząsanym wewnętrznymi konfliktami politycznymi i napięciami klasowymi. Młoda klasa robotnicza, powstająca w okręgach miejskich w wyniku industrializacji kraju i wyzyskiwane masy chłopskie od pierwszych dni na­rodzin burżuazyjnego państwa poszukują form orga­nizacyjnych, które pomogłyby im skutecznie walczyć z wyzyskiem narodowej burżuazji i obcego kapitału. Radykalizacja mas ludowych następuje szczególnie po I wojnie światowej, która miała fatalne skutki poli­tyczne i gospodarcze dla Grecji.
 
 

Na początku 1918 roku powstają pierwsze organi­zacje robotnicze związków zawodowych, które na ogólnogreckim Kongresie jednoczą się w Powszechną Konferencję Robotników Grecji. Natomiast w dniach od 17 do 23 listopada 1918 roku obraduje zjazd orga­nizacyjny ugrupowań socjalistycznych z różnych miast, który powołuje do życia Socjalistyczną Partię Robotniczą Grecji.
Ta pierwsza marksistowska partia robotnicza w 1919 roku zrywa więzy z II Międzynarodówką i w kwietniu 1920 roku wstępuje do Międzynarodówki Komunistycznej, zmieniając nazwę na SPRG (komu­nistyczna). W listopadzie 1924 roku nadzwyczajny Zjazd zmienia nazwę partii na Komunistyczną Partię Grecji (KPG).
 

Komunistyczna Partia Grecji rozpoczyna swą dzia­łalność w trudnym okresie toczących się walk we­wnętrznych o przyszłe formy ustrojowe kraju, o to ozy Grecja ma być monarchią czy republiką. Mimo że partia klasy robotniczej nie miała jeszcze ugrun­towanych tradycji i wpływów na greckiej scenie po­litycznej, to jej powstanie i ideowo-polityczny pro­gram ruchu komunistycznego stały się z czasem isto­tnym czynnikiem kształtującym sytuację polityczną w kraju.
 

W wyborach z 1920 roku na KPG i jej program oddano 100 tys. głosów. Poważny sukces odniosła również partia w kampanii politycznej związanej z plebiscytem w 1924 roku, który miał zadecydować, czy Grecja będzie monarchią, czy republiką. Ogromna większość ludności Grecji opowiedziała się wówczas za republiką. Ta kampania polityczna sprawiła, że Komunistyczna Partia Grecji, mało jeszcze liczebna, zdobyła znaczne wpływy szczególnie w ruchu związ­kowym. O zdolności mobilizacyjnej i wpływach partii świadczy fakt, że KPG licząca w 1923 roku niewiele ponad 1000 członków, potrafiła zmobilizować do straj­ku ponad 150 tysięcy robotników, szczególnie w prze­myśle tytoniowym i w portach, gdzie posiadała naj­większe wpływy.
 

W wyborach parlamentarnych w 1926 roku KPG mimo krótkiego okresu pierwszej delegalizacji (sty- czeń-sierpień 1926) zdobyła ponad 41 tys. głosów i uzyskała 10 mandatów w parlamencie. W pierwszym okresie istnienia partii sytuację wewnętrzną w KPG cechował brak spoistości, częste zmiany kierownictwa partyjnego, programów i po­lityki dotyczącej spraw wewnętrznych kraju i związ­ków z międzynarodowym ruchem komunistycznym. Różnice poglądów w łonie kierownictwa na temat składu socjalnego partii, form organizacyjnych, czy KPG ma być partią masową czy kadrową, warunków udziału w pracach Międzynarodówki Komunistycznej prowadziły do walk frakcyjnych, które ocenione zo­stały krytycznie przez III Zjazd KPG w marcu 1927 roku. Nastąpiła zmiana na stanowisku sekretarza ge­neralnego[1].
 

Obradujący w grudniu 1928 roku IV Zjazd KPG wy­sunął zadanie aktywniejszego udziału partii w ruchu związków zawodowych, wydanie walki reformistycznej polityce kierownictwa związków zawodowych. W lutym 1929 roku z inspiracji KPG utworzona zo­stała nowa centrala związków zawodowych — Zjed­noczona Powszechna Konfederacja Pracy Robotni­ków Grecji, która działała do 1936 roku.
 

Ważkim wydarzeniem w życiu KPG, targanej kon­fliktami wewnętrznymi i walkami frakcyjnymi było VI Plenum KC w styczniu 1934 roku, które korzy­stając z bezpośredniej pomocy Międzynarodówki Ko­munistycznej opracowało linię generalną partii opar­tą na założeniach o dojrzewającej w Grecji rewolucji burżuazyjno-demokratycznej, która przerodzić się może w rewolucję socjalistyczną. Plenum zwracało uwagę partii na niebezpieczeństwo ustanowienia dy­ktatury faszystowskiej w Grecji i wzywało do zjed­noczenia wszystkich sił lewicy i narodu przeciwko faszyzmowi i wojnie.
 

Tezy tego plenum rozwinięte zostały i w pełni zaak­ceptowane na V Zjeździe partii w marcu 1934 roku. Realizując wskazania Zjazdu Komunistyczna Partia Grecji zawarła w październiku 1934 roku umowę o jedności działania ze Zjednoczoną Powszechną Kon­federacją Pracy, Powszechną Konfederacją Pracy Grecji, Niezależnymi Związkami Zawodowymi, Par­tią Agrarną, Partią Socjalistyczną i Socjaldemokra­tyczną Partią Pracy.
 
 

Wybory parlamentarne w styczniu 1936 roku odby­wały się już po restauracji monarchii, która nastąpiła 3 listopada 1935 roku. KPG i wszystkie organizacje robotnicze lewicy utworzyły Front Ludowy, który wystawił wspólnych kandydatów w wyborach parla­mentarnych. Na kandydatów Frontu Ludowego od­dano 73 tysiące głosów, co zapewniło 15 mandatów, w nowo wybranym parlamencie. W kwietniu 1936 roku król Jerzy II powierzył sta­nowisko premiera generałowi Metaksasowi, który szybkimi krokami zmierzał do ustanowienia dykta­tury faszystowskiej. Partie zjednoczone we Froncie Ludowym na czele z Komunistyczną Partią Grecji rozpoczęły zakrojoną na szeroką skalę walkę politycz­ną przeciwko ustanowieniu rządów dyktatorskich. O skali tej wielkiej kampanii politycznej i możliwo­ściach mobilizacyjnych partii Frontu Ludowego świadczy fakt, że w pierwszej połowie 1936 roku zor­ganizowano 344 strajki, w których udział wzięło 195 tysięcy robotników.
 

Na dzień 5 sierpnia 1936 roku Komunistyczna Partia Grecji zapowiedziała polityczny strajk generalny. W przeddzień zapowiedzianego strajku premier, ge­nerał Metaksas, ustanowił dyktaturę i rozpoczął na­tychmiast rozprawę z Frontem Ludowym, z partiami lewicy. Rozwiązanie parlamentu i delegalizacja wszy­stkich partii stała się początkiem pacyfikacji ruchu robotniczego, ponad 90 tysięcy komunistów, demo­kratów, antyfaszystów wtrącono do więzień i obozów. W 1937 roku powstał w Grecji podziemny Komitet partii politycznych walczących z dyktaturą, w które­go skład wchodziła Komunistyczna Partia Grecji. Po wybuchu II wojny światowej, Grecja stała się dwukrotnie terenem ataków złączonych sojuszem państw faszystowskich: Włoch i Niemiec. Od kwiet­nia 1941 roku znalazła się pod okupacją hitlerowską. W obliczu narodowego zagrożenia rozbita KPG, która utraciła wielu wybitnych działaczy, rozpoczęła pracę nad odbudową konspiracyjnej struktury organizacyj­nej, tworzenia patriotycznego frontu do walki z hi­tlerowskim okupantem.
 

 
Komunistyczna Partia Grecji przystąpiła do orga­nizowania zbrojnego ruchu oporu. W latach 1941-1944 Grecka Partia Komunistyczna stała się głównym organizatorem ruchu oporu i przy­wódcą narodu greckiego w bezkompromisowej walce z okupantem hitlerowskim.
 

Zbrojna walka z okupantem nabrała szczególnego rozmachu i szerokiego zasięgu po napaści Niemiec hitlerowskich na Związek Radziecki. We wrześniu 1941 roku z inicjatywy Komunistycznej Partii Grecji powstaje masowa antyfaszystowska or­ganizacja skupiająca w swoich szeregach ponad mi­lion Greków — Grecki Front Wyzwolenia Narodowe­go — EAM. W jego skład wchodzą: Komunistyczna Partia Grecji, Partia Socjalistyczna, Partia Agrarna, Związek Demokracji Ludowej i inne drobne ugrupo­wania antyfaszystowskie.
 

Na przełomie 1941 i 1942 roku Grecki Front Wy­zwolenia Narodowego EAM, w którym czołową rolę odgrywa KPG, tworzy swoje siły zbrojne, które w walce z okupantem o wyzwolenie kraju odegrają rolę decydującą. Grecka Amia Ludowo-Wyzwoleń- cza (ELAS) w okresie najbardziej zaciętych walk z okupantem miała pod bronią 140 tysięcy żołnierzy i oficerów. W końcowej fazie II wojny światowej, do października 1944 roku oddziały zbrojne ELAS wy­zwoliły niemal całe terytorium kraju spod okupacji hitlerowskiej.
 
 

 
Osławiona ustawa nr 509 uznająca wszelką działal­ność komunistyczną za szpiegostwo, podlegające ka­rze wieloletniego więzienia z karą śmierci włącznie, uchwalona przez reakcyjny rząd ówczesnej Grecji, zniesiona została dopiero w 1974 roku, po obaleniu junty „czarnych pułkowników".
 
 
W odpowiedzi na terror i represje prawicowych rządów i imperialistycznych korpusów ekspedycyj­nych, Komunistyczna Partia Grecji organizuje po­nownie w roku 1947 podziemną Demokratyczną Ar­mię Grecką i tworzy Tymczasowy Rząd Wolnej Grecji.
 

Kraj ogarnęła zaciekła wojna domowa, trwająca bez mała trzy lata w nierównym układzie sił (z jednej strony korpusy ekspedycyjne państw imperiali­stycznych i armia rządowa kierowana, szkolona i zao­patrywana w broń brytyjską i amerykańską, z dru­giej źle uzbrojone, tropione i ścigane oddziały Demo­kratycznej Armii Grecji) zakończyć się musiała krwa­wą porażką greckiego ruchu komunistycznego, sił de­mokratycznych i jego oddziałów zbrojnych. Po zgnieceniu demokratycznego ruchu oporu prawi­ca dokonała barbarzyńskiej, krwawej rozprawy z ko­munistami. Dziesiątki tysięcy komunistów i demo­kratów wtrącono do więzień i obozów koncentracyj­nych, ponad 80 tysięcy musiało szukać ratunku w e- migracji. Serdecznej gościny patriotom greckim udzieliły przede wszystkim kraje socjalistyczne, w tym i Polska.
 

Skutki porażki — terror i represje — utrudniły walkę podziemną komunistów, którzy pozostali w kraju, ale jej nie przerwały. Partia powoli rozpo­czyna odbudowę swoich organizacji, nasila działalność podziemną w kraju, odbudowuje też swoje szeregi na emigracji. Rozbicie sił partii na komunistów działa­jących w kraju w warunkach bezprzykładnego terro­ru i na emigracji legło u podstaw sporów i rozłamów w KPG.
 

 
Spór toczył się o krytyczna ocenę strategii partii w latach 1945-1947 i o działalność ówczesnego kie­rownictwa.
 

Na VI rozszerzonym plenum KC KPG w 1956 roku usunięto dogmatyczne kierownictwo partii[2] i wybrano nowe. Plenum określiło najbliższy strategiczny cel oartii — dokonanie rewolucji narodowo-demokra- tycznej — i wysunęło zadania taktyczne na najbliższą przyszłość, uznając zjednoczenie wszystkich sił de­mokratycznych za cel najważniejszy. Przypomnieć trzeba, że w roku 1951 z inspiracii działajacych w podziemiu komunistów i innych ugru­powań lewicy powołano do życia nowa legalną partię polit,vczna pod nazwą Grecka Lewica Demokratyczna (EDA), której powstanie ówczesny rząd. zaakceptował i umożliwił jej legalna działalność. VIII Plenum KC KPG w 1958 roku podjęło uchwa­łę i zaleciło wszystkim komunistom działającvm nielegalnie w kraju, by wstępowali do EDA — donio­słej koalicji politycznej złożonej z komunistów, so­cjalistów i demokratów.

 

Uchwała ta otwierała komunistom szansę legalnej działalności, przyczyniła się do przezwyciężenia ten­dencji sekciarskich, sprzyjała wypracowaniu nowej szerokiej formy sojuszu i związku partii z masami pracującymi, z wszystkimi siłami lewicy i postępu. Jednocześnie uchwały partii zobowiązywały komu­nistów działających w kraju do umocnienia kadrowe­go grup konspiracyjnych KPG i łączenia działalności konspiracyjnej z legalnymi formami walki. W oce­nie KC KPG działalność komunistów w tworzonych w miastach i wsiach komórkach organizacyjnych EDA była doniosła i jednoznacznie pozytywna. Niosła jednak z sobą ujemne skutki wypływające z tej zło­żonej i skomplikowanej formy działalności komuni­stów. Członkowie KPG pochłonięci bowiem pracą w legalnej partii, nie doceniali potrzeby organizowa­nia i wzmagania pracy konspiracyjnej, umacniania kadrowego nielegalnych partyjnych punktów oparcia. Zakładając, że życie polityczne kraju ewoluować bę­dzie w kierunku demokratyzacji, uwierzyli głęboko w złudną nadzieję legalizmu.
 

W latach sześćdziesiątych zrodziły się nawet w sze­regach partii błędne koncepcje „przekształcenia" EDA w partię komunistyczną. Doprowadzić to mogło do rozbicia cennego sojuszu szerokiej koalicji sił le­wicowych i demokratycznych, jak również do rezy­gnacji z zasad marksizmu-leninizmu, jakimi kierują się w swej działalności leninowskie partie komuni­styczne nowego typu.
 

VIII plenum KC KPG odbyte w lutym 1965 roku odrzuciło te błędne i niebezpieczne koncepcje. Podję­ło również uchwałę o potrzebie znacznego rozszerze­nia i umocnienia punktów oparcia partii komunistycz­nej, działającej w podziemiu i równoczesne prowa­dzenie walki o zalegalizowanie całej Komunistycz­nej Partii Grecji.
 

Na tym tle, jak również w wyniku różnic w ocenie sytuacji w międzynarodowym ruchu robotniczym do­szło do rozłamu w kierownictwie KPG. Uchwała ple­num KC z 1965 zaaprobowana większością głosów członków KC działających na emigracji i w kraju napotkała na zacięty opór niektórych członków Biura Politycznego KC, którzy lansowali postulat prze­kształcenia EDA w partię komunistyczną i oparcie ałej działalności komunistów w kraju o legalne for­my pracy w ramach EDA.
 
 

Zamach stanu junty wojskowej w 1967 roku i usta­nowienie rządów dyktatorskich zepchnęło ponownie komunistów i wszystkie siły demokratyczne do pod­ziemia. Reżim „czarnych pułkowników" ograniczając swobody działania politycznego, zdelegalizował rów­nież EDA. Przewrót faszystowski zaskoczył grecką lewicę, która uwierzyła w możliwości demokratycz­nej ewolucji poprzednich rządów i w legalizm dzia­łania. Lewica nie była przygotowana do takiego ro­zwoju wydarzeń i sytuacji.
 

Zaczęły owocować negatywne skutki dawnych błęd­nych koncepcji i decyzji, nadmiernej wiary w le­galizm działania w ramach EDA, decyzji osłabiają­cych działalność konspiracyjnych organizacji partyj­nych.
 
 

 
KPG wezwała naród do tworzenia w mieście i na wsi, wszędzie, gdzie to możliwe, antydyktatorskich komitetów jedności.
W roku 1968, na XII plenum KC KPG dokonano krytycznej analizy i oceny działalności partii w la­tach minionych. Poszukiwano źródeł, przyczyn i od­powiedzi na pytania, dlaczego KPG nie była zdolna w roku 1967 zapobiec zamachowi stanu junty woj­skowej, zorganizować skuteczny opór mas ludowych przeciwko nadchodzącemu faszystowskiemu siedmio­leciu?

Pewna grupa działaczy w łonie kierownictwa KPG nie zgodziła się z krytyczną oceną strategii i dzia­łalności partii w okresie od VIII Zjazdu do 1968 roku

 
i wystąpiła z własnym programem politycznym, któ­ry głosił m.in., że jedyną formą walki o przemiany demokratyczne kraju mogą być drogi działalności po­kojowej i legalnej, wbrew uchwałom poprzednich Zjazdów, które zakładały różne formy walki o zwy­cięstwo demokracji i postępu. Konsekwencją takich poglądów był postulat rezygnacji z rozbudowy partii w kraju, z działalności konspiracyjnej i oparcie wszy­stkich form działania komunistów na strukturze orga­nizacyjnej EDA.
 
 
Grupa frakcyjna postulowała rów­nież zerwanie kontaktów z KPZR i odmawiała udzia­łu KPG w międzynarodowych spotkaniach i nara­dach partii komunistycznych i robotniczych. XII plenum KC KPG odrzuciło ten antyinternacjo- nalistyczny, rewizjonistyczny program i stało się zwrotnym punktem w przywracaniu marksistowsko- -leninowskich zasad w budowie i działaniu partii. Nowy rozdział w historii partii zapisać może okres, jaki rozpoczął się w historycznym roku 1974, roku obalenia dyktatury faszystowskiej. Szansa legalnej działalności otworzona przed partią przez rząd Ka- ramanlisa, zniesienie ustawy antykomunistycznej i legalizacja partii ożywia nadzieję na osiągnięcie jed­ności działania i zjednoczenia wszystkich sił komu­nistycznych w kraju i na emigracji. Ostatnie wybory do parlamentu w roku 1974, refe­rendum w sprawie zniesienia monarchii i wybory samorządowe były praktycznym egzaminem i próbą wspólnej walki i pracy greckich komunistów. Komunistyczna Partia Grecji, na której czele stoi I sekretarz KC Chariaos Florakis-Jotis, oceniała pozy­tywnie przejęcie władzy przez Karamanlisa. Obalenie faszystowskiej junty wojskowej uznała za zwycięstwo narodu greckiego, za wynik długotrwałej walki i pre­sji mas ludowych.
 

Swój stosunek i swoje poparcie dla zamierzeń rządu K. Karamanlisa Komunistyczna Partia Grecji uzależ­nia jednak od następujących warunków: 1) konse­kwentnego przeprowadzenia defaszyzacji kraju i oczyszczenia aparatu państwowego z elementów fa­szystowskich, skompromitowanych gorliwą współpra­cą z dyktatorskim reżimem; 2) ukarania winnych i odpowiedzialnych na zbrodnie popełnione w okre­sie siedmioletniego sprawowania władzy przez juntę wojskową; 3) od konsekwentnej i pełnej demokraty­zacji kraju, uchylenia wszystkich ustaw antydemo­kratycznych; 4) udzielenia amnestii wszystkim uczestnikom wojny 'domowej i zapewnienia im możliwości powrotu do kraju; 5) zmiany orientacji polityki za­granicznej Grecji, rewizji stosunków i układów z USA, NATO, likwidacji baz wojskowych USA na terenie kraju, nawiązania i rozszerzenia stosunków z krajami socjalistycznymi.
 

Szerszą ocenę wewnętrznej sytuacji w Grecji po roku rządów Karamanlisa zawierał wywiad z I sekreta­rzem KC Komunistycznej Partii Grecji Charilaosem Florakiisem, udzielony francuskiej „France Nouvelle" (4.VIII. 1975), z którego przytaczamy istotne frag­menty :

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

„Pytanie: „Pułkownicy" doiszli do władzy przy wsparciu amerykańskiego imperializmu i to skiero­wało się ostrzem przeciwko narodowi greckiemu i przeciwko ruchom narodowowyzwoleńczym na Bli­skim Wschodzie. Czy w rok po ich obaleniu i po doj­ściu do władzy Karamanlisa może pan dokonać oceny skutków tego wydarzenia zarówno dla samej Grecji, jak i dla całego regionu?
 
 

Odpowiedź: Upadek dyktatury w Grecji był oczywiście ważnym wydarzeniem zarówno dla na­szego kraju — jeśli nawet odbił on się jedynie na formie władzy politycznej — jak i dla całego naszego regionu. Amerykanie, którzy narzucili nam dykta­turę i przez 7 lat wywierali wpływ na politykę junty, nie byli w stanie w obliczu wzrastającego oporu na­rodu greckiego i niepowodzeń swoich popleczników w Atenach utrzymać dalej ten znienawidzony reżim, musieli się pogodzić z jego upadkiem. Była to wielka klęska dla imperializmu.
 
 

Mimo to Amerykanie zachowują nadal kluczowe po­zycje w Grecji w porównaniu z innymi imperiali­stami, to znaczy dalej zajmują pierwsze miejsce w na­szym kraju. Stąd jednym z celów, jednym z haseł naszej partii jest uwolnienie Grecji od amerykań­skiego panowania. Amerykanie chcą zachować stare pozycje, a nawet je rozbudować i rozszerzyć. Ta po­lityka Amerykanów w Grecji jest częścią ich strategii w całym wschodnim basenie Morza Śródziemnego, strategii, która skierowana jest przeciwko krajom so­cjalistycznym i która zmierza jednocześnie do roz­bicia ruchów narodowowyzwoleńczych na Bliskim Wschodzie.
 

Pytanie: Karamanlis postawił sobie oficjalnie cel przywrócenia demokracji i ożywienia gospodarki. Jak wygląda sytuacja po roku?
 
 
 

 
Odpowiedź: ... Pytanie trzeba postawić konkret­nie: o jaką demokrację właściwie chodzi?! Jedno mo­żemy stwierdzić z całą pewnością: dyktatura została w Grecji zmuszona do ustąpienia, a parlamentarna demokracja burżuazyjna została przywrócona. Istnie­je parlament i są przeprowadzane wybory. Gazety ukazują się w ramach ostrych rozporządzeń, regular­nie. Wszystkie partie są przynajmniej formalnie le­galne.
 

Jest to fakt niezaprzeczalny. Jednakże chodzi tutaj o „demokrację" wielkiego kapitału i o reżim „auto­rytatywny", jak my go nazywamy. Chciałbym przy­toczyć dwa konkretne przykłady: jednym z podsta­wowych praw tej „demokracji" jest wolność prze­prowadzania zebrań i demonstracji. Jeśli się jednak chce w Grecji zorganizować wiec, należy uzyskać zezwolenie policji, jeśli chce się wysłać delegację, by w parlamencie wnieść jakiś wniosek, należy zdobyć aprobatę policji. Oznacza to, iż konkretna możliwość korzystania z tego „prawa" zależy od opinii policji... Przytaczając te fakty, nie chcę podważać zdobyczy demokratycznych, które osiągnęliśmy po obaleniu dy­ktatury. Po raz pierwszy nasza partia jest legalna, dysponuje legalną siedzibą i legalną gazetą, ale spra­wą konieczną jest wskazać na wszystkie formalne ograniczenia tej nowej demokracji. Istnieją dzisiaj wszakże różne możliwości, które mogą być wyko­rzystane przez partie i siły demokratyczne w kie­runku forsowania postępu.
 
 

W dziedzinie gospodarczej rząd Karamanlisa stara się zahamować „spadek w dół", który jest następ­stwem wszystkich wywołanych przez juntę i przez ogólny kryzys kapitalizmu zakłóceń. Jednakże zasad­niczy kierunek tej polityki rządowej polega na zrzu­caniu ciężarów kryzysu na barki ludzi pracy. Jeśli np. weźmiemy pod uwagę budżet, który został za­twierdzony przez Izbę, to zobaczymy, że prawie 74 proc. jego wpływów pochodzi z pośrednich opłat i po­datków. Inna zasada rządu Karamanlisa głosi, iż nie może być żadnych zmian na lepsze, gdyż kryzys jest natury ogólnej. Rząd wzywa więc klasę robotniczą do wykazania cierpliwości. Jeśli jednakże rząd mó­wił w roku ubiegłym o kryzysie, który uniemożliwił jakikolwiek wzrost płac, jeśli gospodarka nie miała zbankrutować, opublikowane bilanse wielkich przed­siębiorstw wskazują, że większość z mich uzyskała zyski od 15 do 20 proc. Pytanie: Ajakw ciągu tego roku wyglądała wal­ka mas pracujących?
 

Odpowiedź: Przeżywamy obecnie znaczne nasi­lenie walki mas pracujących o swoje prawa. Nie ma prawie takiego dnia, w którym nie byłoby strajku. Można to wyjaśnić tym, że „nóż zahaczył o kość", jak to mówimy my, Grecy... Klasa robotnicza cierpi ogromnie, ale walczy wytrwale o poprawę swojego położenia i to mimo wszelkich prób skłonienia ro­botników do ponoszenia ofiar, względnie do zjedno­czenia się w prawdziwym „świętym związku" wokół Karamanlisa.
 
 

Takie próby są przede wszystkim dziełem rządu, który stwierdza: „tak, oczywiście, klasa robotnicza ma dzisiaj istotne problemy, ale my nie jesteśmy w stanie ich rozwiązać, a strajki są luksusem w obli­czu obecnej sytuacji wewnętrznej i zewnętrznej". Koła kierownicze mówią również ciągle o niebezpie­czeństwie tureckiej agresji lub o niebezpieczeństwie tego, iż siły zbrojne wewnątrz kraju przejdą do akcji. Te próby szantażu ze strony rządu znajdują zresztą poparcie w szeregach oportunistów, wywodzących się z ruchu robotniczego, którzy wzywają do utworzenia prawdziwego „jednolitego frontu" z Karamanlisem, skierowanego przeciwko groźbie wznowienia dykta­tury. Oczywiście istnieje nadal niebezpieczeństwo wojny z Turcją, chociaż nie należy tego przesądzać, oczywiście istnieje także pewne zagrożenie wewnę­trzne. Jeszcze dzisiaj działa aparat utworzony przez juntę, różne siły popierające juntę tkwią nadal w armii. Sam rząd zresztą to przyznaje... Co mamy więc czynić w obliczu tego zagrożenia? Odwrócić się od niego, ozy też próbować je zneutra­lizować? Zasadnicza różnica naszego stanowiska w stosunku do oportunistów polega na tym, iż my mówimy: „Takie niebezpieczeństwo oczywiście istnie­je, ale walczmy wspólnie, by je zneutralizować, by je zwalczyć". Natomiast oportuniści mówią: „Nie do­konujmy żadnych manewrów, ponieważ w prze­ciwnym wypadku o n i staną się nerwowi, rozeźlą się i zlikwidują zdobycze demokratyczne narodu..." Pytanie: Jaka jest obecna sytuacja ruchu demo­kratycznego w Grecji? Istnieje kilka partii politycz­nych, które uważają się za lewicowe. Jak wyglądają ich stosunki wzajemne?
 

Odpowiedź: Dążymy do jedności i współpracy ze wszystkimi siłami Lewicy. Możemy współpracować
 
 

w ramach wspólnego programu albo możemy też wnosić wkład w osiągnięcie pojedynczych, dokładnie nakreślonych celów. Nikogo nie wykluczamy a prio­ri... Ponieważ PASOK i inne organizacje nie są jesz­cze dzisiaj gotowe do współpracy z nami na bazie kompletnego i szerokiego programu, dążymy do współpracy na bazie oddzielnych punktów przy za­chowaniu równouprawnienia. Nie stawiamy żadnych warunków wstępnych współpracy z partią PASOK Andreas,a Papandreu i z nową partią EDA Iliasa Iliu. Tym, którzy opuścili Komunistyczną Partię Grecji i określają się jako „komunistyczna partia wewnę­trzna", mówimy: „Utworzyliście inną partię, mieliście do tego prawo, opracujcie więc wasz program i wasz statut. Ale w jednym kraju nie mogą istnieć dwie partie komunistyczne. Nazwa, którą sobie nadaliście, może w masach wywołać tylko zamieszanie..." Pytanie: Za jakimi natychmiastowymi krokami opowiada się partia komunistyczna? (kierowana przez Ch. Florakisa — przyp. red.).
 

Odpowiedź : Partia kieruje swoją uwagę i swoją czujność na walkę, która zmierza do zadania ciosu akcjom faszystowskim i akcjom organizowanym przez zwolenników junty. Chodzi tutaj głównie o to, by poprzez rozwój zwolenników masowego ruchu wy­wrzeć wpływ na rząd w kierunku przeprowadzenia czystki aparatu państwowego. W ten sposób uzysku­jemy wszechstronne możliwości, gdyż to interesuje nawet koła konserwatywne.
 

Naszą uwagę koncentrujemy również na wyborach związkowych i na wyborach powszechnych. W tej dziedzinie prowadzona jest bardzo ostra walka. Rząd chce przekształcić związki zawodowe w organa po­lityki rządowej (próbuje tego dokonać ze studencką organizacją związkową, która tutaj w Grecji szczyci się rewolucyjnymi tradycjami i jest jednym z waż­nych filarów walki antyimperialistycznej i demokra­tycznej), by przeforsować system ruchu związkowego o charakterze państwowym. My reprezentujemy po­gląd, że związki zawodowe muszą być organizacją broniącą ludzi pracy, sprawującą pieczę nad klasą robotniczą...
 

Opowiadamy się za spełnieniem żądań ludzi pracy w dziedzinie gospodarczej, naturalnie w sposób reali­styczny, gdyż znamy obecną sytuację i wysuwamy konkretne propozycje, które obniżą opodatkowanie ludzi pracy, a jednocześnie zwiększą współczynniki o­podatkowania wielkiego kapitału. Opracowaliśmy również przedsięwzięcia, które umożliwiają zmniej­szenie bezrobocia.
 

Różne wielkie przedsiębiorstwa ograniczają produ­kcję nie dlatego, że ponoszą straty, lecz po to, by za­pewnić sobie jeszcze większe zyski. W tym przypadku domagamy się bezpośredniej interwencji państwa... Pytanie: Moje ostatnie pytanie dotyczy tematu, który w pierwszym rzędzie interesuje naród grecki, turecki i cypryjski, ale również wszystkie inne na­rody, ponieważ problem ten zawiera w sobie groźbę nowej wojny. Chodzi tutaj o kontrowersje grecko-tu­reckie, które rozpoczęły się w związku z sytuacją na Cyprze i pogłębiły szczególnie na tle praw do Morza Egejskiego i ropy naftowej pod jego dnem. Odpowiedź: Turcja przeżywa poważne proble­my wewnętrzne i przywódcy w Ankarze starają się skierować uwagę tureckiej opinii publicznej na Gre­cję. Próbują oni, podobnie jak różne koła w Grecji, o których już wspomniałem, wykorzystać groźbę agresji w charakterze środka nacisku w kierunku zjednoczenia społeczeństwa. Nasza partia walczyła w tym kontekście o umocnienie obrony narodowej, rzeczywistej obrony narodowej, a nie tej w ramach NATO, który to blok był zawsze wrogiem naszej na­rodowej niezależności...
 

Na zakończenie chciałbym jeszcze dodać, że jesteśmy całkowicie zgodni z poglądami Komunistycznej Partii Turcji, która napiętnowała szowinistyczną politykę rządu w Ankarze i wezwała żołnierzy tureckich do opuszczenia Cypru. Jest to przykład proletariackiego internacjonalizmu."
 

Przypisy:

 
[1] Sekretarzem generalnym Komunistycznej Partii Grecji do 1927 roku był trockista Pandelis Poulipoulos (1900-1943), wyrzucony w tymże roku z partii; założyciel greckiego ruchu trockistowskiego, zabity w 1943 przez włoskich faszystów nieopodal miasta Larissa
 
[2] W 1956 stanowisko sekretarza utracił Nikos Zachariadis (1903-1973), zmarły w 1973 roku na Syberii
 
Przypisy pochodzą od Redakcji WR

Źródło:  Republika Grecji M.Gajewski, K.Poznańska Krajowa Agencja Wydawnicza, W-wa 1976 str 96-108

Społeczność

rot front